ฉนวนหลังคาเมทัลชีท เลือกอย่างไรให้ตรงกับโครงหลังคา?

7 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 10 ต.ค. 2569

ภาพตัดหลังคาเมทัลชีทชั้นเดียว มีฉนวนวางบนตะแกรงลวดระหว่างแปเหล็ก และลูกศรความร้อนจากดวงอาทิตย์ตกลงบนแผ่นหลังคา

สรุปสั้น

เริ่มจากดูว่าเป็นหลังคาชั้นเดียว (Single Skin) หรือหลังคาสองชั้น (Double Skin) หลังคาชั้นเดียวมักใช้ฉนวนแบบม้วนปูบนตะแกรงลวดเหนือแปพร้อมกับการมุงหลังคา ส่วนหลังคาสองชั้นใช้ฉนวนแบบแผ่นวางระหว่างแผ่นเหล็กบนกับล่าง จากนั้นจึงเทียบค่า R ที่ความหนาที่ติดตั้งได้จริง ชนิดผิวฟอยล์ การรับมือกับความชื้น และข้อกำหนดด้านไฟของอาคาร ไม่มีฉนวนชนิดเดียวที่เหมาะกับทุกหลังคา

ทำไมหลังคาเมทัลชีทถึงร้อน

แผ่นเมทัลชีทบางและนำความร้อนได้ดี เมื่อโดนแดดแผ่นจะร้อนขึ้นเร็ว แล้วส่งความร้อนลงมาทั้งโดยการนำผ่านเนื้อแผ่นและการแผ่รังสีจากผิวด้านล่างลงสู่พื้นที่ใช้งาน ถ้าใต้หลังคาไม่มีอะไรขวาง ความร้อนส่วนนี้จะลงมาถึงคนและเครื่องจักรโดยตรง ดูภาพรวมที่ ความร้อนเข้าอาคารทางไหน

ฉนวนใต้หลังคาทำหน้าที่ชะลอความร้อนส่วนนี้ เอกสารของ ROCKWOOL อธิบายว่าในอาคารที่ไม่ติดแอร์ ฉนวนหลังคาช่วยลดความร้อนจากแดดที่ผ่านหลังคา ส่วนอาคารที่ติดแอร์ช่วยลดพลังงานที่ใช้ทำความเย็น

ดูโครงหลังคาก่อน: ชั้นเดียวหรือสองชั้น

โครงหลังคา	ลักษณะ	ฉนวนที่มักใช้
---	---	---
ชั้นเดียว (Single Skin)	แผ่นเมทัลชีทชั้นเดียวยึดกับแป พบมากในโรงงาน โกดัง หลังคาจอดรถ และบ้าน	ฉนวนแบบม้วน ปูใต้แผ่นหลังคาโดยมีตะแกรงลวดและแผ่นฟอยล์รองรับเหนือแป
สองชั้น (Double Skin)	แผ่นเหล็กบนและล่างยึดเข้าด้วยกันด้วยโครงเว้นระยะ เกิดช่องว่างสำหรับใส่ฉนวนและชั้นกันไอน้ำ	ฉนวนแบบแผ่นกึ่งแข็ง วางให้พอดีช่อง
หลังคาเดิมที่มีฝ้า	ไม่ต้องการรื้อหลังคา	ฉนวนปูบนฝ้า ดู ฉนวนบนฝ้าเพดาน

หลังคาชั้นเดียวเป็นระบบที่ประหยัดและใช้กับอาคารอุตสาหกรรมส่วนใหญ่ ส่วนหลังคาสองชั้นเป็นระบบที่เน้นสมรรถนะทั้งด้านความร้อน เสียง และไฟ ผิวล่างเป็นแผ่นเหล็ก จึงดูเรียบร้อยและไม่เห็นเนื้อฉนวน

ม้วนหรือแผ่น ต่างกันอย่างไร

แบบม้วน (Roll / Blanket) — คลี่ปูได้ยาวต่อเนื่อง รอยต่อน้อย ติดตั้งเร็วบนพื้นที่กว้าง เหมาะกับหลังคาชั้นเดียวที่ปูขวางแป
แบบแผ่น (Slab / Board) — คงรูปกว่า ตัดให้พอดีช่องได้ เหมาะกับช่องระหว่างแผ่นเหล็กของหลังคาสองชั้น หรือช่องระหว่างแป

ความหนาแน่นที่สูงขึ้นทำให้ฉนวนแข็งและคงรูปขึ้น แต่ไม่ได้แปลว่ากันร้อนดีกว่าเสมอ ดู ความหนาแน่นของฉนวน

วิธีติดตั้งที่พบบ่อยกับหลังคาชั้นเดียว

จากคู่มือของผู้ผลิต วิธีที่ใช้กันมีดังนี้

ตะแกรงลวดบนแป ปูฉนวนขวางแป — ทำพร้อมการมุงหลังคา จึงเหมาะกับอาคารใหม่หรืองานเปลี่ยนหลังคา
ตะแกรงลวดใต้แป ปูฉนวนในช่องระหว่างแป — ทำได้ทั้งอาคารใหม่และอาคารเดิมที่มุงหลังคาแล้ว
ขึงลวดรองรับฉนวน — ใช้ได้ทั้งโครงเหล็กและโครงไม้ ระยะลวดและระยะแปให้เป็นไปตามคำแนะนำของผู้ผลิต

เมื่อปูฉนวนขวางแปแล้วยึดแผ่นหลังคาทับ ฉนวนตรงแนวแปจะถูกกดจนบาง ความร้อนจึงผ่านจุดนั้นได้ง่ายกว่าส่วนอื่น ผู้ผลิตบางรายแนะนำให้ใช้อุปกรณ์ยึดที่ไม่กดทับฉนวนบริเวณแป อ่านเพิ่มที่ สะพานความร้อน (Thermal Bridge) และ ช่องว่างและการกดอัดฉนวน

ผิวฟอยล์อยู่ด้านไหน และทำหน้าที่อะไร

ผิวอะลูมิเนียมฟอยล์ของฉนวนหลังคามีหน้าที่หลายอย่างพร้อมกัน

ลดการแผ่รังสีความร้อน — ได้ผลเมื่อผิวฟอยล์หันเข้าหาช่องอากาศ ฟอยล์ที่แนบสนิทกับแผ่นหลังคาหรือวัสดุอื่นจะนำความร้อนผ่านไปแทน ดู แผ่นสะท้อนความร้อน
ชะลอไอน้ำ — ช่วยไม่ให้อากาศชื้นเข้าไปในเนื้อฉนวนเส้นใย ดู หลังคาเมทัลชีทมีหยดน้ำ
เป็นผิวสำเร็จ — ห่อเนื้อฉนวนไว้ และเป็นผิวที่มองเห็นจากด้านล่าง

ในหลังคาชั้นเดียวที่ไม่มีฝ้า ผิวฟอยล์จึงมักอยู่ด้านล่างของฉนวน หันลงสู่พื้นที่ใช้งาน ฉนวนมีทั้งแบบฟอยล์ด้านเดียว ฟอยล์สองด้าน และหุ้มฟอยล์รอบด้าน ตำแหน่งที่ถูกต้องให้ยึดตามคู่มือของรุ่นนั้น และปิดรอยต่อด้วยเทปฟอยล์ให้ต่อเนื่อง ดู การปิดรอยต่อฉนวน

เทียบฉนวนด้วยอะไร

ค่า R ที่ความหนาจริง — ค่า R = ความหนา ÷ λ ตัวอย่างจากเอกสารของ SCG SUPER COOL-G: หนา 25 มม. (16 kg/m³) R = 0.658 ส่วนหนา 75 มม. (12 kg/m³) R = 1.786 m²·K/W ความหนามีผลมากกว่าความหนาแน่น
ความหนาที่ใส่ได้จริง — ขึ้นกับระยะแป ความลึกของช่อง และวิธียึด ดู ความหนาของฉนวน
ผิวปิดและการกันความชื้น — พื้นที่ชื้นหรือมีไอน้ำมาก ต้องให้ชั้นกันไอน้ำต่อเนื่อง
พฤติกรรมเมื่อเกิดไฟ — ดูผลทดสอบของวัสดุในเอกสาร และข้อกำหนดของอาคาร การจัดประเภทของวัสดุไม่ใช่อัตราการทนไฟของระบบหลังคา ดู ศัพท์ด้านการทนไฟ
เสียง — ฉนวนเส้นใยใต้หลังคาช่วยดูดซับเสียงและลดเสียงฝนได้ระดับหนึ่ง ดู เสียงฝนบนหลังคาเมทัลชีท
น้ำหนักและโครงสร้าง — ให้ผู้ออกแบบยืนยันว่าโครงหลังคารับน้ำหนักฉนวนและตะแกรงได้

ฉนวนของเราที่ใช้กับงานนี้

หลังคาชั้นเดียว ฉนวนใยหินแบบม้วน — ROCKWOOL Cool 'n' Comfort RL มีรุ่น RL920 (40 kg/m³) สำหรับพื้นที่เปิดโล่งระบายอากาศมาก และ RL940 (60 kg/m³) สำหรับหลังคาอาคารพักอาศัย
หลังคาชั้นเดียว ฉนวนใยแก้วหุ้มฟอยล์รอบด้าน — SCG SUPER COOL-G สำหรับหลังคาอาคารขนาดใหญ่ ปูบนแปหรือระหว่างแปบนตะแกรงลวด
หลังคาชั้นเดียว ฉนวนใยแก้วผิวฟอยล์ด้านเดียว — Microfiber MicroRoof FLS มีความหนาแน่นและความหนาให้เลือกหลายขนาด
หลังคาสองชั้น ฉนวนใยหินแบบแผ่น — ROCKWOOL Cool 'n' Comfort SL วางระหว่างแผ่นหลังคาบนและล่าง

รุ่น ROCKWOOL Rock Air RL (30 kg/m³) เป็นฉนวนใยหินแบบม้วนน้ำหนักเบาอีกรุ่นหนึ่ง สินค้าและขนาดที่มีจำหน่ายกรุณาสอบถามก่อนสั่ง

งานบนหลังคาเป็นงานที่ต้องใช้ผู้ชำนาญ

การติดตั้งฉนวนหลังคาเป็นงานบนที่สูง แผ่นหลังคาและแผ่นโปร่งแสงบางชนิดรับน้ำหนักคนไม่ได้ ควรให้ผู้รับเหมาที่มีอุปกรณ์กันตกและประสบการณ์เป็นผู้ติดตั้ง และเก็บฉนวนให้แห้งตลอดการทำงาน ไม่มุงหลังคาทับฉนวนที่เปียก

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

เลือกจากความหนาแน่นอย่างเดียว โดยไม่ดูค่า R ที่ความหนาที่ใช้
ปล่อยรอยต่อฟอยล์เปิดไว้ หรือฟอยล์ฉีกขาดแล้วไม่ซ่อม
ปูฉนวนไม่เต็มพื้นที่ เว้นช่องตามแนวสันและชายคา
คาดหวังว่าฟอยล์ที่แนบติดแผ่นหลังคาจะสะท้อนความร้อนได้เหมือนฟอยล์ที่มีช่องอากาศ
ใช้ตัวเลข % การลดความร้อนจากโฆษณามาเทียบกัน ทั้งที่วัดคนละสภาพ ดู ฉนวนช่วยประหยัดค่าไฟแอร์ได้อย่างไร

แหล่งอ้างอิง

ROCKWOOL — Cool 'n' Comfort Blanket and Slab Data Sheet (ระบบหลังคาชั้นเดียวและสองชั้น การใช้งานของรุ่น RL และ SL)
ROCKWOOL Thailand — หน้าสินค้า Cool 'n' Comfort
SCG — โบรชัวร์ฉนวนกันความร้อน เอสซีจี สำหรับงานหลังคา (วิธีติดตั้ง ชนิดผิวฟอยล์ ตารางค่า R)
Florida Solar Energy Center (FSEC) — Radiant Barriers: A Question and Answer Primer (ฟอยล์ต้องหันเข้าหาช่องอากาศ)
Green Building Advisor — Insulating a Metal Building (ฉนวนถูกกดอัดที่แปและโครงเคร่า)
วารสารวิชาการเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ปีที่ 11 ฉบับที่ 1 (2566) — สมรรถนะเชิงความร้อนของฉนวนกันความร้อน: การติดตั้งฉนวนกันความร้อนใต้หลังคาเมทัลชีท

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนกันความร้อนอาคาร

ROCKWOOL Cool 'n' Comfort RL — ใยหินแบบม้วนสำหรับหลังคาเมทัลชีทชั้นเดียว มีรุ่น 40 และ 60 kg/m³
ROCKWOOL Cool 'n' Comfort SL — ใยหินแบบแผ่นสำหรับวางระหว่างแผ่นบนและล่างของหลังคาเหล็กสองชั้น
SCG SUPER COOL-G — ใยแก้วหุ้มฟอยล์รอบด้าน ปูบนแปหรือระหว่างแปบนตะแกรงลวด
Microfiber MicroRoof FLS — ใยแก้วแบบม้วนผิวฟอยล์ 1 ด้าน มีความหนาแน่น 12–48 kg/m³ หนา 25–75 มม.