แผ่นสะท้อนความร้อน (Reflective Foil / Radiant Barrier) คืออะไร?
แผ่นสะท้อนความร้อน (Reflective Foil หรือ Radiant Barrier) คือแผ่นที่ผิวเป็นอลูมิเนียมฟอยล์หรือผิวโลหะมันวาว ทำหน้าที่ลดความร้อนแบบการแผ่รังสี เช่น ความร้อนที่แผ่ลงมาจากใต้แผ่นหลังคาที่ร้อน มันได้ผลก็ต่อเมื่อผิวฟอยล์หันเข้าหาช่องอากาศ ถ้าฟอยล์แนบสนิทกับวัสดุอื่นทั้งสองด้าน ความร้อนจะนำผ่านไปได้ แผ่นสะท้อนความร้อนช่วยเสริมฉนวนเนื้อฟูหรือโฟม ไม่ได้ทำหน้าที่แทนกันทั้งหมด
- 1ช่องอากาศหน้าผิวฟอยล์ ทำให้ผิวที่มีค่าการแผ่รังสีต่ำลดการรับและส่งความร้อนแบบแผ่รังสีได้
- 2ความร้อนที่ผ่านลงมาลดลง — ฟอยล์ลดความร้อนแบบแผ่รังสีเป็นหลัก ต่างจากฉนวนใยหรือโฟมที่ลดการนำความร้อน
- 3ฟอยล์ที่แนบสนิทกับวัสดุอื่นทั้งสองด้าน ความร้อนนำผ่านไปได้โดยตรง ผิวสะท้อนแทบไม่ได้ช่วย
ทำไมฟอยล์ลดความร้อนได้?
ทุกพื้นผิวที่ร้อนจะปล่อยความร้อนออกมาเป็นรังสี ผิวอลูมิเนียมฟอยล์มีคุณสมบัติสองข้อที่ช่วยได้:
- สะท้อนรังสีความร้อนได้มาก — รังสีที่ตกกระทบผิวฟอยล์ส่วนใหญ่ถูกสะท้อนกลับ
- แผ่รังสีออกน้อย (ค่า Emittance หรือ Emissivity ต่ำ) — แม้ตัวฟอยล์จะร้อนขึ้น ผิวของมันก็ปล่อยความร้อนออกไปยังด้านที่เย็นกว่าได้น้อย
ค่า emittance ยิ่งต่ำ ผิวยิ่งปล่อยรังสีความร้อนน้อย เอกสารของ Building America Solution Center (กระทรวงพลังงานสหรัฐฯ) ระบุว่าแผ่น radiant barrier มีค่า emittance ต่ำกว่า 0.1 ตามวิธีทดสอบ ASTM ค่าของสินค้าแต่ละรุ่นให้ดูจากเอกสารผู้ผลิต
ทำไมต้องมีช่องอากาศ?
การสะท้อนและการแผ่รังสีเกิดข้ามช่องว่างเท่านั้น ถ้าผิวฟอยล์แนบติดกับแผ่นหลังคา แผ่นฝ้า หรือวัสดุอื่นโดยไม่มีอากาศคั่น ความร้อนจะนำผ่านโลหะบาง ๆ ไปได้ง่าย ฟอยล์จึงแทบไม่ช่วยอะไร ด้านที่ต้องทำงานจึงต้องหันเข้าหาช่องอากาศ
ตัวอย่างการใช้ที่พบบ่อยคือติดใต้แป หรือใต้โครงหลังคา ให้ผิวฟอยล์ด้านล่างหันเข้าหาช่องใต้หลังคา ซึ่งลดรังสีความร้อนที่แผ่ลงมาหาฝ้า ถ้าเป็นฟอยล์ด้านเดียว ต้องติดตั้งให้หันด้านฟอยล์ตามที่ผู้ผลิตกำหนด
ฝุ่นมีผลอย่างไร?
ฝุ่นที่เกาะบนผิวฟอยล์ลดความสามารถในการสะท้อนและทำให้ผิวแผ่รังสีมากขึ้น ผิวที่หงายขึ้น เช่น ฟอยล์ที่ปูราบบนฝ้าแล้วหงายหน้าขึ้นหาหลังคา สะสมฝุ่นได้ง่ายกว่าผิวที่คว่ำลง เอกสารจากหน่วยงานสหรัฐฯ จึงแนะนำให้ติดแผ่นสะท้อนความร้อนในตำแหน่งใต้หลังคาหรือใต้โครงหลังคามากกว่าปูราบบนพื้นช่องใต้หลังคา เมื่อเลือกตำแหน่งติดตั้งจึงควรคิดถึงฝุ่นในระยะยาวด้วย
แผ่นสะท้อนความร้อนกับฉนวนเนื้อฟู ต่างกันอย่างไร?
| แผ่นสะท้อนความร้อน | ฉนวนเนื้อฟูหรือโฟม (ใยแก้ว ใยหิน โฟมยาง โฟม PE) | |
|---|---|---|
| --- | --- | --- |
| ลดความร้อนแบบไหนเป็นหลัก | การแผ่รังสี | การนำและการพาความร้อนผ่านเนื้อฉนวน |
| ตัวเลขที่ใช้ดู | ค่า emittance / การสะท้อนของผิว | ค่า λ และ ค่า R ที่ความหนาที่ใช้ |
| เงื่อนไขสำคัญ | ต้องมีช่องอากาศ ผิวต้องสะอาด | ต้องหนาพอ ปูเต็มพื้นที่ ไม่ถูกกดทับ |
ทั้งสองแบบใช้ร่วมกันได้ และหลายสินค้ารวมไว้ในแผ่นเดียว เช่น ฉนวนใยแก้วหุ้มฟอยล์ SCG STAY COOL ฉนวนยางผิวฟอยล์ AERO-ROOF และโฟม PE ผิว Metalized Film M-PE (Standard) ส่วนแผ่นฟอยล์ล้วน เช่น ESKIMO FOIL 101F ใช้เป็นชั้นสะท้อนความร้อนหรือใช้ร่วมกับฉนวนอื่น
แผ่นฟอยล์บางแทบไม่มีค่า R จากเนื้อวัสดุ ผลของมันขึ้นกับช่องอากาศและทิศทางการไหลของความร้อน ถ้าเห็นค่า R ของแผ่นสะท้อนความร้อน ให้ดูว่าเป็นค่าของระบบที่มีช่องอากาศแบบไหน และวัดตามมาตรฐานใด
ข้อควรระวัง
ความปลอดภัยและความชื้น
- ฟอยล์เป็นโลหะที่นำไฟฟ้า ห้ามให้สัมผัสสายไฟหรือขั้วไฟฟ้า งานใกล้ระบบไฟฟ้าควรให้ช่างไฟฟ้าตรวจ
- ฟอยล์กั้นไอน้ำได้ ถ้าติดผิดด้านหรือผิดตำแหน่งอาจกักความชื้นไว้ในโครงสร้าง แผ่นสำหรับบางตำแหน่งจึงออกแบบให้มีรูระบาย ให้ติดตั้งตามคำแนะนำของผู้ผลิต
- งานใต้หลังคาเป็นงานบนที่สูงและร้อน ควรใช้ผู้ติดตั้งที่มีประสบการณ์ เหยียบเฉพาะโครงสร้างที่รับน้ำหนักได้
ถ้าต้องการลดความร้อนจากหลังคาทั้งระบบ อ่าน เลือกฉนวนหลังคาอย่างไร และ ความร้อนเข้าสู่อาคารได้อย่างไร หรือดู บ้านร้อน หลังคาร้อน
แหล่งอ้างอิง
- U.S. Department of Energy, Building America Solution Center — Attic Radiant Barriers (ค่า emittance ตำแหน่งติดตั้ง ฝุ่น ความปลอดภัย)
- U.S. Department of Energy, Energy Saver — Radiant Barriers (ช่องอากาศ ฝุ่น)
- Virginia Cooperative Extension — ENERGY SERIES: What about Radiant Barriers? (ช่องอากาศ ความชื้น ความต่างจากฉนวนทั่วไป ค่า R)
- ASTM C1313 — Standard Specification for Sheet Radiant Barriers for Building Construction Applications
- ASTM C1371 — Standard Test Method for Determination of Emittance of Materials Near Room Temperature Using Portable Emissometers
- 3T / ESKIMO — ข้อมูลสินค้า ESKIMO FOIL 101F
สินค้าที่เกี่ยวข้อง
หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้
- ESKIMO FOIL 101F — ฟอยล์ 2 ด้านเสริมใยแก้ว ผิวสะท้อน 97% ต้องมีช่องอากาศหน้าแผ่นจึงทำงาน
- SCG STAY COOL — ตัวอย่างฉนวนใยแก้วที่หุ้มฟอยล์เสริมแรงรอบด้าน สำหรับปูบนฝ้า
- AERO-ROOF — ยางเซลล์ปิดปิดผิวฟอยล์เสริมแรง 1 ด้าน ปูใต้หลังคาหรือบนโครงฝ้า
- M-PE (Standard) — โฟม PE ผิว Metalized Film ค่าการสะท้อน 86% (emissivity 0.14)
ฉนวนกันความร้อนอาคาร · ใยแก้ว
SCG STAY COOL
- ความหนา
- 75–150 mm
- ค่าต้านทานความร้อน (R)
- 1.79 m²·K/W (75 มม.)
ฉนวนกันความร้อนอาคาร · ยางดำ
Aeroflex AERO-ROOF
- ความหนา
- 10–25 mm
- ค่าการนำความร้อน (λ)
- 0.035 W/m·K
- อุณหภูมิใช้งาน
- 0 – 100 °C
ฉนวนกันความร้อนอาคาร · โฟม PE
M-PE M-PE (Standard)
- ความหนา
- 3–20 mm
- ความหนาแน่น
- 35–45 kg/m³
- ค่าการนำความร้อน (λ)
- 0.029 W/m·K