ฉนวนและวัสดุกันไฟ · ใยหิน
ROCKWOOL Rocksafe Plus
- ความหนา
- 135 mm
- ความหนาแน่น
- 80 kg/m³
- ค่าการนำความร้อน (λ)
- 0.035 W/m·K
พฤติกรรมต่อไฟ (Reaction to Fire) ไม่ติดไฟ (Non-combustible) และอัตราการทนไฟ (Fire Resistance) ต่างกันอย่างไร?
สรุปสั้น
สามคำนี้ตอบคำถามคนละข้อ พฤติกรรมต่อไฟ (Reaction to Fire) บอกว่า*วัสดุ*ช่วยให้ไฟเกิดและลามในช่วงแรกมากน้อยแค่ไหน ไม่ติดไฟ (Non-combustible) คือระดับที่วัสดุแทบไม่เป็นเชื้อเพลิงเลยตามการทดสอบมาตรฐาน ส่วนอัตราการทนไฟ (Fire Resistance) บอกว่า*ผนัง พื้น ประตู หรือระบบปิดช่องทั้งชุด*กั้นไฟได้นานกี่นาทีในการทดสอบ อัตราการทนไฟจึงเป็นของระบบที่ทดสอบ ไม่ใช่ของฉนวนแผ่นใดแผ่นหนึ่ง และทั้งสามคำไม่ใช่ "อุณหภูมิใช้งาน"
- 1ทดสอบตัววัสดุ: ติดไฟง่ายไหม ลามไฟแค่ไหน มีควันหรือหยดไฟหรือไม่ แล้วจัดชั้นตามมาตรฐาน เช่น EN 13501-1 — วัสดุไม่ติดไฟ (Non-combustible) ก็เป็นผลของการทดสอบกลุ่มนี้
- 2ควันและหยดไฟเป็นส่วนหนึ่งของการจัดชั้น
- 3ทดสอบผนัง พื้น หรือระบบอุดช่องเปิดทั้งชุดบนเตาทดสอบ ตามแบบที่ติดตั้งจริง
- 4ผลเป็นระยะเวลาที่ยังกั้นไฟได้ตามเกณฑ์ (เช่น 60 หรือ 120 นาที) — เป็นค่าของระบบนั้น ไม่ใช่ของวัสดุชิ้นเดียว
ตารางเปรียบเทียบ
| พฤติกรรมต่อไฟ (Reaction to Fire) | ไม่ติดไฟ (Non-combustible) | อัตราการทนไฟ (Fire Resistance) | |
|---|---|---|---|
| --- | --- | --- | --- |
| ตอบคำถาม | วัสดุติดไฟง่ายไหม ไฟลามบนผิวเร็วไหม มีควันมากไหม | วัสดุเป็นเชื้อเพลิงหรือไม่ | ชิ้นส่วนอาคารกั้นไฟได้นานเท่าไร |
| ทดสอบอะไร | วัสดุหรือผลิตภัณฑ์ (รวมผิวเคลือบ) | วัสดุ | ระบบทั้งชุด เช่น ผนัง พื้น ประตู ช่องปิดกันไฟ |
| ผลที่รายงาน | ระดับชั้น เช่น A1, A2, B…F หรือดัชนีการลามไฟ | ผ่าน / ไม่ผ่าน หรือระดับ A1 | เวลาเป็นนาที เช่น 60, 120 ตามเกณฑ์ที่กำหนด |
| ตัวอย่างชื่อมาตรฐาน | EN 13501-1, BS 476 Part 6 / Part 7, ASTM E84 | EN ISO 1182, BS 476 Part 4 | ISO 834, ASTM E119, BS 476 Part 20–22, EN 13501-2 |
| ใช้แทนกันได้ไหม | ไม่ได้ | ไม่ได้ | ไม่ได้ |
พฤติกรรมต่อไฟ (Reaction to Fire)
ดูว่าวัสดุมีส่วนทำให้ไฟเริ่มและลามในช่วงแรกของเพลิงไหม้แค่ไหน เช่น ติดไฟง่ายหรือไม่ ปล่อยความร้อนมากไหม ไฟลามบนผิวเร็วไหม เกิดควันหรือหยดไฟหรือไม่
- EN 13501-1 (ยุโรป) จัดระดับ A1, A2, B, C, D, E, F และมีระดับย่อยเรื่องควัน (s) และหยดไฟ (d)
- ASTM E84 (สหรัฐฯ) รายงานดัชนีการลามไฟ (Flame Spread Index) และดัชนีควัน (Smoke Developed Index) เช่น เอกสารของ SCG PCI รายงานผลตาม ASTM E84
- BS 476 Part 6 / Part 7 (สหราชอาณาจักร) ทดสอบการแพร่กระจายไฟและการลามไฟบนผิว
ผิวเคลือบ เช่น ฟอยล์หรือผ้า มีผลต่อผลทดสอบ ต้องดูผลของสินค้าที่มีผิวเคลือบนั้นจริง
ไม่ติดไฟ (Non-combustible)
เป็นระดับสูงสุดของพฤติกรรมต่อไฟ ทดสอบโดยใส่ตัวอย่างวัสดุในเตาที่ร้อนแล้ววัดว่าอุณหภูมิเพิ่มขึ้น น้ำหนักหาย หรือมีเปลวไฟเกิดขึ้นเกินเกณฑ์หรือไม่
- EN ISO 1182 เป็นการทดสอบหลักสำหรับระดับ A1 และใช้ร่วมกับการทดสอบอื่นสำหรับ A2
- BS 476 Part 4 เป็นการทดสอบความไม่ติดไฟของวัสดุตามมาตรฐานอังกฤษ
ใยหินหลายรุ่นมีผลระดับนี้ เช่น ROCKWOOL ProRox WM ระบุ A1 ตาม EN 13501-1 และ ROCKWOOL Rocksafe Plus ระบุว่าไม่ติดไฟตาม BS 476 Part 4 — แต่ "ไม่ติดไฟ" ยังไม่ได้บอกว่าผนังหรือช่องเปิดจะกั้นไฟได้กี่นาที
อัตราการทนไฟ (Fire Resistance)
ทดสอบชิ้นส่วนอาคารทั้งชุดในเตาขนาดใหญ่ที่เพิ่มอุณหภูมิตามกราฟเวลา-อุณหภูมิมาตรฐาน (เช่น ISO 834 หรือ ASTM E119) แล้วดูว่าผ่านเกณฑ์ได้นานเท่าไร เกณฑ์หลักตาม EN 13501-2 ได้แก่
- R — ความสามารถรับน้ำหนัก (Load-bearing Capacity) โครงสร้างไม่พังหรือแอ่นเกินกำหนด
- E — ความแน่นกันไฟ (Integrity) ไม่มีเปลวไฟหรือก๊าซร้อนทะลุไปอีกด้าน
- I — การป้องกันความร้อน (Insulation) อุณหภูมิด้านที่ไม่โดนไฟไม่สูงเกินเกณฑ์
ผลรายงานเป็นเวลา เช่น EI 120 หมายถึงผ่านเกณฑ์ E และ I ได้ 120 นาทีในการทดสอบ ผลนี้ใช้ได้กับรูปแบบที่ทดสอบเท่านั้น — ความหนา ความหนาแน่น การอัดแน่น วิธียึด วัสดุรอบข้าง และขนาดช่องเปิดล้วนมีผล
ตัวอย่าง: ROCKWOOL รายงานผลทนไฟตาม BS 476 Part 20 สำหรับรูปแบบการติดตั้งที่ทดสอบของ Rocksafe Plus ไม่ใช่คุณสมบัติของแผ่นใยหินเพียงอย่างเดียว อ่าน ใยหินในงานป้องกันไฟแบบ Passive
อย่าสรุปแบบนี้
- "ฉนวนนี้ไม่ติดไฟ จึงทนไฟได้ 2 ชั่วโมง" — ผิด ไม่ติดไฟเป็นคุณสมบัติของวัสดุ ส่วนเวลาทนไฟเป็นของระบบที่ทดสอบ
- "ใยหินจุดหลอมเหลวเกิน 1,000°C จึงใช้กับท่อ 1,000°C ได้" — ผิด อ่าน อุณหภูมิใช้งาน
- "ผ่าน ASTM E84 จึงเป็นวัสดุกันไฟ" — ASTM E84 เป็นการทดสอบการลามไฟบนผิว ไม่ใช่อัตราการทนไฟ
- "กันไฟ" หรือ "ทนไฟ" ในโฆษณาอาจหมายถึงคนละเรื่อง ให้ถามเสมอว่าทดสอบตามมาตรฐานอะไร กับสินค้าหรือระบบใด
ใช้ข้อมูลนี้อย่างไร
- ถามผู้ขายให้ชัดว่าตัวเลขที่อ้างเป็นผลของวัสดุหรือผลของระบบ และขอเอกสารผลทดสอบหรือรายงานการจัดระดับ
- ข้อกำหนดด้านไฟของอาคารขึ้นกับกฎหมายควบคุมอาคาร ประเภทอาคาร และหน่วยงานท้องถิ่น ให้ผู้ออกแบบหรือวิศวกรด้านความปลอดภัยจากอัคคีภัยเป็นผู้กำหนด
- งานระบบกันไฟต้องติดตั้งตามรายละเอียดที่ทดสอบ โดยผู้ติดตั้งที่มีคุณสมบัติ
- มาตรฐานบางฉบับ เช่น BS 476 หลายส่วน กำลังถูกแทนที่ด้วยมาตรฐาน EN ในสหราชอาณาจักร เอกสารเก่าอาจยังอ้าง BS 476 อยู่
แหล่งอ้างอิง
- EN 13501-1 — Fire classification of construction products and building elements: reaction to fire tests
- EN 13501-2 — Fire classification: fire resistance tests (เกณฑ์ R / E / I)
- EN ISO 1182 — Reaction to fire tests for products: Non-combustibility test
- BS 476 Part 4, 6, 7, 20, 21, 22 — Fire tests on building materials and structures
- BSI — The changing status of the BS 476 standard series
- ISO 834 และ ASTM E119 — Fire resistance tests (กราฟเวลา-อุณหภูมิมาตรฐาน)
- ASTM E84 — Surface Burning Characteristics of Building Materials
- Scottish Government — Building standards technical handbook, Annex 2.E Reaction to fire
- ROCKWOOL Asia — Fire resistance (Fire resilience)
- ROCKWOOL — Rocksafe Plus Data Sheet; ProRox WM Product Data Sheets
- SCG — แค็ตตาล็อก SCG Insulation for Industrial : Pipe (PCI)
สินค้าที่เกี่ยวข้อง
หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้
- ROCKWOOL Rocksafe Plus — ตัววัสดุไม่ติดไฟ ส่วนผลการทนไฟเป็นของระบบที่ติดตั้งตามการทดสอบ
- ROCKWOOL ProRox WM — ตัวอย่างค่าพฤติกรรมต่อไฟของวัสดุ: Euroclass A1 ตาม EN 13501-1
- SCG PCI / PCIF — ตัวอย่างผลทดสอบการลามไฟและการเกิดควันของวัสดุ: FS < 25 · SD < 50
- ROCKWOOL Conlit H110 — ใยหินสำหรับระบบป้องกันไฟ อัตราการทนไฟเป็นของระบบที่ทดสอบ ไม่ใช่ของแผ่น
ฉนวนงานอุตสาหกรรมและอุณหภูมิสูง · ใยหิน
ROCKWOOL ProRox WM
- ทนอุณหภูมิถึง
- 650–750 °C
- ความหนาแน่น
- 80–128 kg/m³
- ค่าการนำความร้อน (λ)
- 0.037–0.038 W/m·K (50°C)
ฉนวนและวัสดุกันไฟ · ใยหิน
ROCKWOOL Conlit H110
- ความหนา
- 25–100 mm
- ความหนาแน่น
- 110 kg/m³
- ค่าการนำความร้อน (λ)
- 0.039 W/m·K