ฉนวนกันความร้อนช่วยประหยัดค่าไฟแอร์ได้อย่างไร?

6 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 10 ต.ค. 2569

ภาพตัดบ้านหลังคาจั่ว มีฉนวนวางบนฝ้าเหนือห้องนอนที่ติดแอร์ผนัง ลูกศรความร้อนจากดวงอาทิตย์เหลือเพียงลูกศรเล็กใต้ชั้นฉนวน

สรุปสั้น

แอร์ใช้ไฟเพื่อขนความร้อนที่เข้ามาในห้องออกไป ฉนวนบนฝ้าหรือใต้หลังคาลดความร้อนส่วนที่เข้าทางหลังคา แอร์จึงมีภาระน้อยลงและคอมเพรสเซอร์ทำงานสั้นลง แต่จะประหยัดได้กี่เปอร์เซ็นต์ขึ้นกับว่าความร้อนจากหลังคาเป็นสัดส่วนเท่าไรของทั้งบ้าน ฉนวนเดิมมีแค่ไหน ติดตั้งดีเพียงใด และใช้แอร์อย่างไร จึงไม่มีตัวเลขเดียวที่รับรองได้กับทุกอาคาร

แอร์ต้องสู้กับความร้อนจากไหนบ้าง

ความร้อนที่แอร์ต้องขนออกเรียกว่าภาระการทำความเย็น (Cooling Load) มาจากหลายทางพร้อมกัน

หลังคาและฝ้าเพดาน — แดดทำให้หลังคาร้อนจัด ความร้อนส่งต่อลงมาถึงฝ้าแล้วเข้าห้อง
หน้าต่างและกระจก — แดดส่องผ่านเข้ามาโดยตรง ในอาคารที่มีกระจกมาก ส่วนนี้เป็นภาระหลักได้
ผนัง โดยเฉพาะด้านที่รับแดดบ่าย ดู ผนังทิศตะวันตกร้อน
อากาศรั่วและการระบายอากาศ — อากาศร้อนชื้นจากข้างนอกที่เข้ามาต้องถูกทำให้เย็นและแห้ง
ความร้อนในห้องเอง — คน หลอดไฟ เครื่องใช้ไฟฟ้า การทำอาหาร

ฉนวนหลังคาและฝ้าลดได้เฉพาะข้อแรก ดูภาพรวมที่ ความร้อนเข้าอาคารทางไหน

ฉนวนลดภาระแอร์อย่างไร

ความร้อนไหลจากด้านร้อนไปด้านเย็นเสมอ ปริมาณที่ไหลผ่านฝ้าขึ้นกับผลต่างอุณหภูมิระหว่างช่องใต้หลังคากับห้อง และความต้านทานความร้อนของชั้นที่กั้นอยู่ ฉนวนเพิ่มความต้านทานนี้ ซึ่งวัดเป็นค่า R ยิ่งค่า R รวมสูง ความร้อนยิ่งผ่านได้ช้าลง

งานวิจัยบ้านทดลองหลังคาเมทัลชีทในไทยเปรียบเทียบบ้านที่ติดฉนวนใต้หลังคากับบ้านที่ไม่ติด พบว่าบ้านที่มีฉนวนมีความร้อนผ่านฝ้าน้อยกว่าและอุณหภูมิช่องใต้หลังคาต่ำกว่าบ้านอ้างอิง ผลนี้เป็นของบ้านทดลองชุดนั้น แต่ยืนยันทิศทางของหลักการ

ผลที่รู้สึกได้มี 2 อย่าง คือ แอร์ใช้ไฟน้อยลงเมื่อตั้งอุณหภูมิเท่าเดิม และผิวฝ้าเย็นลงจึงรู้สึกสบายขึ้นแม้อุณหภูมิอากาศเท่าเดิม ในอาคารที่ไม่ติดแอร์ ฉนวนไม่ได้ลดค่าไฟ แต่ลดความร้อนที่แผ่ลงมาถึงคน

อะไรกำหนดว่าจะประหยัดได้มากหรือน้อย

สัดส่วนของความร้อนจากหลังคา — บ้านชั้นเดียวหรือห้องชั้นบนสุดใต้หลังคาได้ผลมาก ห้องชั้นล่างที่มีห้องอื่นอยู่ข้างบนได้ผลน้อย
ฉนวนที่มีอยู่เดิม — ฝ้าที่ไม่มีฉนวนเลยเห็นผลชัดที่สุด การเพิ่มฉนวนทับของเดิมที่หนาอยู่แล้วให้ผลเพิ่มน้อยลงเรื่อย ๆ เพราะความร้อนที่เหลือให้ลดมีน้อยลง
ค่า R ที่ได้จริงหลังติดตั้ง — ช่องว่าง รอยต่อที่เปิด และฉนวนที่ถูกกดยุบลดผลลง ดู ช่องว่างและการกดอัดฉนวน และ สะพานความร้อน
ท่อลมและอุปกรณ์ในช่องใต้หลังคา — ถ้าท่อลมแอร์เดินในช่องใต้หลังคาที่ร้อน ความร้อนเข้าท่อลมได้อีกทางหนึ่ง ดู ทำไมต้องหุ้มฉนวนท่อลม
หน้าต่าง ผนัง และรอยรั่วของอากาศ — ถ้าทางอื่นเป็นทางเข้าหลัก ต้องแก้ทางนั้นด้วย
เครื่องปรับอากาศและการใช้งาน — ประสิทธิภาพเครื่อง อุณหภูมิที่ตั้ง จำนวนชั่วโมงที่เปิด และเปิดช่วงกลางวันหรือกลางคืน
สภาพอากาศและสีหลังคา — แดดจัดและหลังคาสีเข้มทำให้ความร้อนจากหลังคามากขึ้น ฉนวนจึงมีงานให้ทำมากขึ้น

ทำไมถึงรับรองเป็นเปอร์เซ็นต์เดียวไม่ได้

สถาบัน Florida Solar Energy Center อธิบายไว้ในเรื่องแผ่นสะท้อนความร้อนว่า ผลประหยัดรวมถูกจำกัดด้วยสัดส่วนของภาระที่มาจากฝ้า หลักเดียวกันใช้กับฉนวนทุกชนิด ลองคิดเป็นตัวอย่างสมมุติ

ถ้าความร้อนจากหลังคาเป็น 30% ของภาระแอร์ และฉนวนลดส่วนนี้ลงครึ่งหนึ่ง ภาระแอร์รวมลดลงราว 15%
ถ้าความร้อนจากหลังคาเป็นเพียง 10% การลดลงครึ่งหนึ่งเท่ากันทำให้ภาระรวมลดลงราว 5%

ตัวเลขข้างต้นเป็นการคำนวณประกอบคำอธิบาย ไม่ใช่ผลที่คาดได้ของบ้านหลังใด ฉนวนรุ่นเดียวกันจึงให้ผลต่อค่าไฟต่างกันมากในบ้านแต่ละหลัง ตัวเลข % ในโฆษณาหรือเอกสารสินค้าเป็นผลภายใต้เงื่อนไขทดสอบหรือสมมุติฐานชุดหนึ่ง ควรถามเสมอว่าเทียบกับอะไร วัดที่ไหน และรวมอะไรบ้าง

วิธีที่เชื่อถือได้คือให้วิศวกรหรือผู้ตรวจวัดพลังงานคำนวณภาระการทำความเย็นของอาคารนั้น หรือเทียบค่าไฟและชั่วโมงการทำงานของแอร์ก่อนและหลังติดตั้งในช่วงที่อากาศและการใช้งานใกล้เคียงกัน

เลือกฉนวนอย่างไรให้คุ้ม

บ้านที่มีฝ้า — ปูฉนวนแบบม้วนหุ้มฟอยล์บนฝ้า ไม่ต้องรื้อหลังคา เช่น ใยแก้ว SCG STAY COOL หนา 75 มม. (ค่า R ของฉนวน 1.79 m²·K/W ตามเอกสารผู้ผลิต) และมีรุ่นหนา 150 มม. หรือใยหิน ROCKWOOL Rock Chill หนา 75 มม. ดู ฉนวนบนฝ้าเพดาน
โรงงาน โกดัง อาคารหลังคาเมทัลชีทที่ไม่มีฝ้า — ติดฉนวนใต้แผ่นหลังคา เช่น ใยแก้วหุ้มฟอยล์รอบด้าน SCG SUPER COOL-G ดู ฉนวนหลังคาเมทัลชีท
เทียบฉนวนด้วยค่า R ที่ความหนาที่จะติดตั้งจริง ไม่ใช่ตัวเลข % ดู ความหนาของฉนวน
ทำควบคู่กับการบังแดดหน้าต่าง อุดรอยรั่วของอากาศ และดูแลเครื่องปรับอากาศ จึงเห็นผลรวมชัดขึ้น

แหล่งอ้างอิง

Florida Solar Energy Center (FSEC) — Radiant Barriers: A Question and Answer Primer (ผลประหยัดถูกจำกัดด้วยสัดส่วนภาระจากฝ้า และลดลงเมื่อฉนวนเดิมหนา)
Building Science Corporation — BSD-011: Thermal Control in Buildings (องค์ประกอบของภาระการทำความเย็น)
U.S. Department of Energy, Energy Saver — Consumer Guide to Home Landscaping (ความร้อนจากแดดผ่านหน้าต่างและหลังคาเพิ่มภาระแอร์)
ROCKWOOL — Cool 'n' Comfort Blanket and Slab Data Sheet
SCG — โบรชัวร์ฉนวนกันความร้อน เอสซีจี สำหรับงานหลังคา
วารสารวิชาการเทคโนโลยีอุตสาหกรรม มหาวิทยาลัยราชภัฏสวนสุนันทา ปีที่ 11 ฉบับที่ 1 (2566) — สมรรถนะเชิงความร้อนของฉนวนกันความร้อน: การติดตั้งฉนวนกันความร้อนใต้หลังคาเมทัลชีท

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนกันความร้อนอาคาร

SCG STAY COOL — ใยแก้วหุ้มฟอยล์ปูบนฝ้า หนา 75 และ 150 มม. (R 1.79 m²·K/W ที่ 75 มม.)
ROCKWOOL Rock Chill — ใยหินหุ้มฟอยล์รอบด้าน วางบนฝ้าบ้าน หนา 75 มม. ม้วนละ 2.4 ตร.ม.
SCG SUPER COOL-G — ใยแก้วหุ้มฟอยล์รอบด้านสำหรับใต้หลังคาเมทัลชีทของอาคารขนาดใหญ่