ใยหินแบบแผ่น ม้วน ม้วนตาข่าย และท่อสำเร็จรูป ต่างกันอย่างไร เลือกอย่างไร?

ทำไมวัสดุเดียวกันจึงมีหลายรูปแบบ

ทั้งสี่รูปแบบทำจากใยหินเหมือนกัน ต่างกันที่ความหนาแน่น ความแข็ง และวิธีขึ้นรูป ซึ่งกำหนดว่าฉนวนจะแนบพื้นผิวได้ดีแค่ไหนและยึดด้วยวิธีใด ฉนวนที่ไม่เข้ากับรูปทรงพื้นผิวจะเกิดช่องว่างและรอยต่อเปิด ความร้อนรั่วตรงนั้นแม้ตัววัสดุจะดีเพียงใด — อ่าน ช่องว่างและการกดทับฉนวน

สี่รูปแบบ เหมาะกับพื้นผิวแบบไหน

แผ่น (Slab)

แผ่นคงรูปได้เองบนผิวตั้งและผิวนอน จึงเหมาะกับพื้นที่เรียบกว้าง เอกสารของ ROCKWOOL อธิบายว่าแผ่นใยหินยึดกับอุปกรณ์ด้วยหมุดยึดฉนวน ซึ่งเชื่อมหรือยึดทางกลกับผิวอุปกรณ์ และขอบแผ่นต้องชนกันให้สนิท

• ตัวอย่าง: ROCKWOOL ProRox SL มี 6 เกรด ความหนาแน่น 60–160 kg/m³
• แผ่นความหนาแน่นสูงแข็งกว่าและรับแรงได้ดีกว่า แต่โค้งตามผิวได้น้อยลง

ม้วน (Blanket)

ม้วนยาวคลุมพื้นที่ได้เร็ว รอยต่อน้อย และโค้งตามผนังถังได้ ผู้ผลิตระบุให้ใช้กับอุปกรณ์ที่ไม่สั่นสะเทือน

• ตัวอย่าง: ROCKWOOL ProRox BL มี 3 เกรด ความหนาแน่น 60–100 kg/m³
• หากอุปกรณ์สั่น ผู้ผลิตแนะนำให้พิจารณาม้วนตาข่ายแทน

ม้วนตาข่าย (Wired Mat)

ตาข่ายลวดที่เย็บติดมาทำหน้าที่เป็นโครงยึดใยหินไว้ด้วยกัน จึงพันรอบท่อขนาดใหญ่ ข้องอ และรูปทรงซับซ้อนได้ และทนการสั่นสะเทือนได้ดีกว่าม้วนธรรมดา ROCKWOOL ระบุว่าม้วนตาข่ายเหมาะกับท่อเส้นผ่านศูนย์กลางใหญ่ ภาชนะ หอกลั่น และงานที่ต้องการความยืดหยุ่นในการออกแบบ

• ตัวอย่าง: ROCKWOOL ProRox WM มี 3 เกรด ความหนาแน่น 80–128 kg/m³ ตาข่ายเป็นลวดเหล็กชุบสังกะสี (สแตนเลสสั่งได้)
• ม้วนตาข่ายรับแรงกดได้น้อย เอกสารงานติดตั้งของ ROCKWOOL จึงแนะนำให้ใช้ตัวรองระยะ (Spacer) เพื่อรับน้ำหนักเปลือกหุ้ม ไม่ให้กดฉนวนยุบ

ท่อสำเร็จรูป (Pipe Section)

ขึ้นรูปมาตามขนาดท่อ ผ่าซีกพร้อมบานพับ สวมแล้วแนบท่อพอดี ติดตั้งเร็วและรอยต่อเรียบร้อยกว่าการพันม้วน

• ตัวอย่าง: ROCKWOOL ProRox PS 960 SA / PS 970 SA ความหนาแน่น 120 / 150 kg/m³ ผลิตด้วยสารยึดเกาะกันน้ำ WR-Tech
• ท่อที่ใหญ่เกินขนาดที่ผลิต หรือมีข้อต่อและรูปทรงพิเศษมาก มักเปลี่ยนไปใช้ม้วนตาข่าย

เกรดกับอุณหภูมิใช้งานสูงสุด

ค่าต่อไปนี้มาจากเอกสารข้อมูลของ ROCKWOOL Thailand (ทดสอบตาม ASTM C411 / C447)

ข้อสังเกตจากตาราง

• ความหนาแน่นสูงกว่าไม่ได้แปลว่าทนร้อนกว่าเสมอ เช่น SL 978 SA (110 kg/m³) ทนได้ถึง 850 °C ขณะที่ SL 540 SA (160 kg/m³) อยู่ที่ 650 °C จึงต้องดูค่าของรุ่น ไม่ใช่เดาจากความหนาแน่น
• อุณหภูมิใช้งานสูงสุดคือเพดานของวัสดุ ไม่ใช่อุณหภูมิที่ควรออกแบบให้ชนพอดี อ่าน อุณหภูมิใช้งานคืออะไร
• บางขนาดและบางเกรดเป็นสินค้าสั่งผลิตหรือต้องสอบถามก่อน ดูรายละเอียดในหน้าสินค้า

ขั้นตอนเลือกแบบสั้น

1. พื้นผิวเป็นแบบไหน — เรียบ โค้งรัศมีกว้าง โค้งแคบ/ไม่สม่ำเสมอ หรือเป็นท่อขนาดมาตรฐาน
2. สั่นสะเทือนหรือไม่ — ถ้าสั่น ตัดม้วนธรรมดาออก พิจารณาม้วนตาข่าย
3. อุณหภูมิสูงสุดจริงเท่าไร — รวมช่วงเริ่มเดินและสภาวะผิดปกติ แล้วเลือกเกรดที่ครอบคลุมพร้อมระยะเผื่อ
4. ฉนวนต้องรับแรงหรือไม่ — จุดที่ถูกเหยียบหรือรับน้ำหนัก ให้พิจารณาแผ่นความหนาแน่นสูง ตัวรองระยะ หรือฉนวนแข็ง เช่น แคลเซียมซิลิเกต
5. ท่อหรืออุปกรณ์เป็นสแตนเลสหรือไม่ — ทั้งสี่ตระกูลในตารางมีเอกสารระบุคลอไรด์ต่ำตาม ASTM C795 แต่ยังต้องป้องกันน้ำเข้า อ่าน การกัดกร่อนใต้ฉนวน
6. ให้ผู้เชี่ยวชาญคำนวณความหนาและรายละเอียดการยึด

การยึดและรอยต่อ

• หมุดยึดฉนวน (Insulation Pin) — ใช้กับแผ่นและม้วนบนผิวเรียบหรือโค้งกว้าง จำนวนและระยะห่างขึ้นกับน้ำหนักฉนวน ทิศทางของผิว และอุณหภูมิ ผู้ออกแบบเป็นผู้กำหนด
• สายรัดและลวด — ใช้รัดม้วนและท่อสำเร็จรูป รัดแน่นพอให้แนบ แต่ไม่กดจนฉนวนยุบ
• แหวนรองรับ (Support Ring) — บนท่อและถังแนวตั้ง ใช้รับน้ำหนักฉนวนไม่ให้ไถลลง
• หลายชั้นเยื้องรอยต่อ — งานหนาหรือร้อนมากควรติดตั้งเป็นหลายชั้น โดยรอยต่อของแต่ละชั้นไม่ตรงกัน เพื่อไม่ให้ความร้อนรั่วทะลุแนวเดียว
• เปลือกหุ้ม (Cladding) — ใยหินทุกรูปแบบต้องมีเปลือกหุ้มกันน้ำและแรงกระแทก

อ่านเพิ่ม: อุปกรณ์ยึดฉนวน · ฉนวนถัง หม้อไอน้ำ เตา และท่อลมร้อน

แหล่งอ้างอิง

• ROCKWOOL Thailand — ProRox SL 930 / 950 / 960 / 978 / 970 / 540 SA Product Data Sheets (08/25)
• ROCKWOOL Thailand — ProRox BL 938 / 958 / 960 SA Product Data Sheets (08/25)
• ROCKWOOL Thailand — ProRox WM 950 / 960 / 970 SA Product Data Sheets (08/25)
• ROCKWOOL Thailand — ProRox PS 960 SA / PS 970 SA Product Data Sheets (08/25)
• ROCKWOOL — RockTech Slab Series data sheet (ส่วน Handling and Installation)
• ROCKWOOL Technical Insulation — Insulation with SeaRox wired mats (หลักการติดตั้งม้วนตาข่าย)
• ROCKWOOL Technical Insulation — ProRox WR-Tech factsheet และ Installation guidance videos
• ASTM C612 (แผ่นและบล็อก), ASTM C592 (ม้วนหุ้มตาข่ายโลหะ), ASTM C547 (ท่อสำเร็จรูป) — ขอบเขตของมาตรฐาน

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนงานอุตสาหกรรมและอุณหภูมิสูงฉนวนหุ้มท่อ

• ROCKWOOL ProRox SL — แผ่นสำหรับผนังเรียบของอุปกรณ์ 6 เกรด อุณหภูมิใช้งานสูงสุด 450–850°C ตามรุ่น
• ROCKWOOL ProRox BL — ม้วนสำหรับถังและอุปกรณ์ที่ไม่สั่น 3 เกรด 350 / 450 / 650°C
• ROCKWOOL ProRox WM — ม้วนตาข่ายสำหรับท่อใหญ่ ผิวโค้ง เตา ท่อไอเสีย 650 / 650 / 750°C ตามเกรด
• ROCKWOOL ProRox PS — ท่อสำเร็จรูปผ่าซีกสำหรับท่ออุตสาหกรรม สวมง่าย ใช้ได้ถึง 650°C

ฉนวนงานอุตสาหกรรมและอุณหภูมิสูง · ใยหิน

ROCKWOOL ProRox SL

ทนอุณหภูมิถึง

450–850 °C

ความหนาแน่น

60–160 kg/m³

ความหนา

50–100 mm

ดูรายละเอียดสอบถามราคา

ฉนวนงานอุตสาหกรรมและอุณหภูมิสูง · ใยหิน

ROCKWOOL ProRox BL

ทนอุณหภูมิถึง

350–650 °C

ความหนาแน่น

60–100 kg/m³

ความหนา

50–100 mm

ดูรายละเอียดสอบถามราคา

ฉนวนงานอุตสาหกรรมและอุณหภูมิสูง · ใยหิน

ROCKWOOL ProRox WM

ทนอุณหภูมิถึง

650–750 °C

ความหนาแน่น

80–128 kg/m³

ค่าการนำความร้อน (λ)

0.037–0.038 W/m·K (50°C)

ดูรายละเอียดสอบถามราคา

ฉนวนงานอุตสาหกรรมและอุณหภูมิสูง · ใยหิน

ROCKWOOL ProRox PS

ทนอุณหภูมิถึง

650 °C

ความหนาแน่น

120–150 kg/m³

ค่าการนำความร้อน (λ)

0.037–0.038 W/m·K (50°C)

ดูรายละเอียดสอบถามราคา

ดูสินค้าที่เกี่ยวข้อง ให้ช่วยเลือกสินค้า

ความรู้ที่เกี่ยวข้อง

• หุ้มฉนวนถัง หม้อไอน้ำ เตาอบ และท่อลมร้อน
• เลือกฉนวนงานอุณหภูมิสูงอย่างไร
• อุณหภูมิใช้งาน (Service Temperature)
• หมุด กาว เทปฟอยล์ ยึดและปิดรอยต่อฉนวน