หมุด กาว และเทปฟอยล์ ใช้ยึดและปิดรอยต่อฉนวนอย่างไร?

7 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 10 ต.ค. 2569

ภาพวาดท่อลมสี่เหลี่ยมหุ้มฉนวน ยึดด้วยหมุดและแหวนล็อก มือสวมถุงมือกำลังติดเทปตามรอยต่อ ข้าง ๆ มีม้วนเทปและกระป๋องกาวพร้อมแปรง

สรุปสั้น

อุปกรณ์ติดตั้งฉนวนแบ่งตามหน้าที่ได้ 3 กลุ่ม หมุดและแป้นล็อกรับน้ำหนักฉนวนไม่ให้หย่อนหรือหลุด กาวช่วยยึดฉนวนให้แนบกับผิวงาน และเทปอลูมิเนียมฟอยล์ปิดรอยต่อของฉนวนผิวฟอยล์ให้ผิวกันไอน้ำต่อเนื่อง แต่ละอย่างทำหน้าที่แทนกันไม่ได้ ต้องเลือกให้ตรงกับชนิดฉนวนและอุณหภูมิใช้งาน และผิวที่จะติดต้องแห้งและสะอาด

อุปกรณ์แต่ละชนิดทำหน้าที่อะไร?

อุปกรณ์	หน้าที่หลัก	สิ่งที่ทำแทนไม่ได้
---	---	---
หมุดยึดฉนวนและแป้นล็อก (Insulation Pin, Washer)	รับน้ำหนักฉนวน โดยเฉพาะด้านใต้ท่อลม ผนัง และฝ้า	ไม่ได้ปิดรอยต่อ และรูที่หมุดทะลุผิวฟอยล์ต้องปิดเทปทับ
กาวติดฉนวน	ยึดฉนวนให้แนบกับผิวงาน ลดช่องอากาศหลังฉนวน	ฉนวนหนักหรือหงายลงล่างมักต้องมีหมุดช่วยรับน้ำหนัก
เทปอลูมิเนียมฟอยล์	ปิดรอยต่อของผิวฟอยล์ให้ต่อเนื่อง	ไม่ได้ออกแบบมารับน้ำหนักฉนวน
ลวด สายรัด ตาข่าย	รัดฉนวนหุ้มท่อและอุปกรณ์ให้อยู่กับที่	ไม่ได้กันไอน้ำหรือน้ำฝน

อะไรใช้กับฉนวนชนิดไหน?

งาน	อุปกรณ์ที่ใช้ทั่วไป
---	---
ฉนวนใยแก้วหรือใยหินผิวฟอยล์หุ้มท่อลมแอร์	กาวสำหรับผิวท่อลม + หมุดและแป้นล็อกที่ด้านใต้และท่อขนาดใหญ่ + เทปฟอยล์ปิดรอยต่อทุกแนวและปิดทับแป้น
แผ่นฉนวนกันเสียงหรือซับเสียงบนผนัง ฝ้า หลังคา	หมุดติดด้วยกาวตะปู แล้วเสียบแผ่นฉนวนและล็อกด้วยแป้น
ฉนวนยางเซลล์ปิดหุ้มท่อ	กาวและเทปสำหรับฉนวนยางของผู้ผลิตรายนั้น ทาที่รอยต่อทุกจุด
ฉนวนท่อสำเร็จรูปและม้วนตาข่ายงานร้อน	ลวดหรือสายรัด แล้วหุ้มแผ่นโลหะ
ท่อระบายอากาศร้อนและท่อครัว	หมุดชนิดเชื่อมและแผ่นโลหะหุ้มตามแบบ ดู ฉนวนท่อดูดควันครัว

หมุดยึดฉนวนและแป้นล็อก

หมุดมีหลายแบบตามวิธีติดกับผิวงาน ได้แก่ แบบติดด้วยกาว แบบมีกาวในตัว และแบบเชื่อม ASAWA PIN เป็นแบบติดด้วยกาวตะปู ก้านอลูมิเนียม แป้นเหล็กชุบสังกะสีเจาะรูให้กาวทะลักขึ้นมาเกาะหน้าแป้น มีความยาว 32–125 มม.

เลือกความยาวให้เหมาะกับความหนาฉนวน ก้านต้องยาวพอให้เสียบทะลุฉนวนและล็อกแป้นได้ โดยไม่ต้องกดฉนวนจนยุบ
ปาดกาวให้เต็มแป้น แล้วกดให้แนบจนกาวทะลักผ่านรู ตามวิธีในแค็ตตาล็อก และรอให้กาวแข็งตัวตามที่ผู้ผลิตกาวกำหนดก่อนเสียบฉนวน
ตัดปลายก้านส่วนเกิน หลังล็อกแป้น เพื่อความปลอดภัยและเพื่อให้ปิดเทปทับได้

จำนวนหมุดขึ้นกับขนาดและน้ำหนักของฉนวน ตำแหน่ง (ผนัง ฝ้า หรือใต้ท่อ) และผิวที่ยึด คู่มือติดตั้งของ ROCKWOOL ระบุหลักเดียวกันว่าระยะหมุดขึ้นกับขนาดท่อลมและน้ำหนักฉนวน จึงไม่มีจำนวนเดียวที่ใช้ได้ทุกงาน แค็ตตาล็อก ASAWA PIN มีตารางจำนวนแถวหมุดตามขนาดแผ่นสำหรับงานแผ่นฉนวนกันเสียงและซับเสียง เช่น แผ่น 600 × 1,200 มม. แสดงหมุด 2 แถว × 4 แถว ใช้เป็นจุดเริ่มต้นสำหรับงานประเภทนั้น แล้วปรับตามแบบและน้ำหนักฉนวนจริง

ผิวร้อนต้องตรวจขีดจำกัดของหมุดและกาว

คู่มือของ ROCKWOOL ระบุว่าอุณหภูมิผิวท่อลมต้องไม่เกินอุณหภูมิใช้งานของหมุดชนิดติดกาว งานท่อร้อนจึงมักใช้หมุดชนิดเชื่อมตามแบบของผู้ออกแบบ อย่านำหมุดติดกาวไปใช้กับผิวร้อนโดยไม่ตรวจข้อมูลของกาวและหมุด

กาวติดฉนวน

กาวต้องเข้ากับทั้งฉนวนและผิวที่จะติด INSU-BOND FiberTight เป็นกาวสูตรน้ำสำหรับติดฉนวนใยแก้วและใยหินกับผิวท่อลมเหล็กชุบสังกะสี ตามเอกสารข้อมูลของสินค้า

ผิวสังกะสีของท่อลมต้องแห้งและสะอาด
ทาด้วยลูกกลิ้งหรือแปรง ทิ้งไว้ประมาณ 10 นาที แล้วจึงหุ้มฉนวน
อุณหภูมิใช้งานของกาว -15 ถึง +90 °C
อัตราการใช้ประมาณ 7.5 ตร.ม./กก. เมื่อทากาวทั้งสองด้าน

ฉนวนยางเซลล์ปิดใช้กาวอีกประเภทหนึ่งที่ผู้ผลิตฉนวนยางกำหนด ใช้แทนกันไม่ได้ และกาวติดฉนวนไม่ได้ทำหน้าที่ปิดรอยรั่วของตัวท่อลม รอยต่อท่อลมต้องซีลให้เรียบร้อยก่อนหุ้มฉนวน

เทปอลูมิเนียมฟอยล์

ฉนวนผิวฟอยล์ที่หุ้มท่อลมเย็นอาศัยผิวฟอยล์เป็นตัวกันไอน้ำ รอยต่อทุกแนวจึงต้องปิดเทปให้ผิวต่อเนื่อง ดูเหตุผลใน Vapour Barrier คืออะไร INSU-TAPE เป็นเทปอลูมิเนียมฟอยล์กาวอะคริลิก กว้าง 50 และ 63 มม. ตามเอกสารข้อมูลของสินค้า

ผิวที่จะติดต้องแห้ง สะอาด ไม่มีฝุ่น คราบน้ำมัน หรือสนิม
ติดเทปแล้วกดและรีดไล่อากาศออกให้เทปแนบสนิทตลอดแนว
อุณหภูมิขณะติดตั้ง 10–40 °C และทนความร้อนในการใช้งาน -20 ถึง 120 °C
ปิดทับแป้นหมุดและรอยฉีกของผิวฟอยล์ด้วย คู่มือของ ROCKWOOL ระบุให้ปิดเทปฟอยล์ตรงจุดที่หมุดหรือตัวแขวนเจาะทะลุผิวฟอยล์ เพื่อรักษาความต่อเนื่องของแผงกันไอน้ำ

เทปฟอยล์ใช้กับผิวฟอยล์ ไม่ใช่วิธีปิดรอยต่อของฉนวนยาง ดู การปิดรอยต่อฉนวน

เตรียมผิวก่อนติดตั้ง

เช็ดฝุ่น คราบน้ำมัน และความชื้นออกจากผิวท่อลม ผนัง หรือผิวฟอยล์
ถ้าเป็นท่อเย็นที่เดินระบบอยู่และมีหยดน้ำเกาะ ต้องทำให้ผิวแห้งก่อน กาวและเทปไม่เกาะผิวเปียก
ตรวจอุณหภูมิของผิวและอากาศให้อยู่ในช่วงที่เอกสารของกาวและเทปกำหนด
ลองติดจริงบริเวณเล็ก ๆ ก่อนเมื่อผิวงานเป็นวัสดุที่ไม่เคยใช้ร่วมกัน

ปัญหาที่พบบ่อย

รอยต่อไม่ได้ปิดเทป หรือปิดไม่ครบแนว ไอน้ำเข้าไปกลั่นตัวในฉนวนของท่อเย็น
ไม่ปิดเทปทับแป้นหมุด ทุกจุดที่หมุดทะลุผิวฟอยล์เป็นช่องให้ไอน้ำเข้า
หมุดน้อยเกินไปหรือติดบนผิวสกปรก ฉนวนด้านใต้ท่อหย่อนและเกิดช่องว่าง
กดแป้นหรือรัดแน่นจนฉนวนยุบ ความหนาลดลงตรงจุดนั้น ดู ช่องว่างและการกดทับฉนวน
ติดเทปบนผิวที่มีฝุ่นหรือเปียก เทปร่อนภายหลัง
ใช้กาวหรือเทปเกินช่วงอุณหภูมิของวัสดุ เช่น นำไปใช้กับผิวที่ร้อนกว่าค่าที่เอกสารระบุ

แหล่งอ้างอิง

แค็ตตาล็อก ASAWA PIN (ข้อมูลทางเทคนิค วิธีการใช้งาน และตารางการติดตั้งแผ่นฉนวน)
3T Insulation — Datasheet INSU-BOND FiberTight
3T Insulation — Datasheet INSU-TAPE Aluminium Tape
ROCKWOOL Limited (UK) — Installation guide: Ductwrap and Ductslab (22/2/2021)
ROCKWOOL (Thailand) — Handout ฉนวนร็อควูลสำหรับงานระบบปรับอากาศ 200 602-9/25 V8 (TH)

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

อุปกรณ์ติดตั้งฉนวน ฉนวนท่อลมและระบบปรับอากาศ

ASAWA PIN — หมุดก้านอลูมิเนียม แป้นเหล็กชุบ ติดด้วยกาวตะปู ยาว 32–125 มม.
INSU-BOND FiberTight — กาวสูตรน้ำติดฉนวนใยแก้ว/ใยหินกับท่อลมสังกะสี ใช้งาน -15 ถึง +90°C
INSU-TAPE Aluminium Tape — เทปฟอยล์กาวอะคริลิก ปิดรอยต่อฉนวนผิวฟอยล์ กว้าง 50 และ 63 มม.