LINE สอบถามราคา

วัสดุและประเภทฉนวน

ฉนวนใยหิน (Stone Wool) คืออะไร ใช้ทำอะไร?

5 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 26 ก.ย. 2569

แผ่นฉนวนใยหินวางซ้อนกันอยู่ข้างก้อนหินภูเขาไฟสีเข้มที่มีแสงสีแดงของหินหลอมที่ฐาน
สรุปสั้น

ฉนวนใยหิน (Stone Wool / Rock Wool / Rockwool) คือฉนวนเส้นใยที่ผลิตจากหินหลอม เช่น หินบะซอลต์ ปั่นเป็นเส้นใยแล้วยึดด้วยสารยึดเกาะ ใช้ได้ทั้งกันความร้อน ช่วยงานเสียงในผนัง งานอุตสาหกรรมอุณหภูมิสูง และเป็นส่วนประกอบของระบบป้องกันไฟ ใยหินไม่ใช่แร่ใยหิน (Asbestos) ค่าจริงเช่นอุณหภูมิใช้งานหรือผลทดสอบไฟต้องดูจากเอกสารของรุ่นนั้น

แผนภาพเปรียบเทียบอย่างเป็นกลาง: ใยแก้วผลิตจากแก้วหลอม ใยหินผลิตจากหินหลอม ทั้งสองถูกปั่นเป็นเส้นใยแล้วขึ้นรูปเป็นม้วน แผ่น หรือท่อใยแก้ว (Glass Wool) 123ใยหิน (Stone Wool) 123 แผนภาพเปรียบเทียบอย่างเป็นกลาง: ใยแก้วผลิตจากแก้วหลอม ใยหินผลิตจากหินหลอม ทั้งสองถูกปั่นเป็นเส้นใยแล้วขึ้นรูปเป็นม้วน แผ่น หรือท่อใยแก้ว (Glass Wool) 123ใยหิน (Stone Wool) 123
  1. 1วัตถุดิบ: ใยแก้วใช้แก้ว (รวมถึงเศษแก้วรีไซเคิล) และทราย ส่วนใยหินใช้หินภูเขาไฟ เช่น หินบะซอลต์ — สัดส่วนต่างกันตามผู้ผลิต
  2. 2หลอมที่อุณหภูมิสูงแล้วปั่นเป็นเส้นใย
  3. 3ขึ้นรูปเป็นม้วน แผ่น หรือท่อ — สมบัติจริงของแต่ละสินค้าดูจากเอกสารผู้ผลิต สีในภาพใช้แยกวัสดุเท่านั้น

ใยหินผลิตจากอะไร

วัตถุดิบหลักเป็นหินธรรมชาติ เช่น หินบะซอลต์ ร่วมกับวัตถุดิบอื่น เช่น หินโดโลไมต์หรือตะกรันจากอุตสาหกรรม หลอมที่อุณหภูมิสูงมาก แล้วเหวี่ยงเป็นเส้นใย พ่นสารยึดเกาะ อัดและอบให้ได้ความหนาแน่นตามที่ต้องการ

เพราะวัตถุดิบเป็นหิน ใยหินจึงเป็นวัสดุอนินทรีย์ ผู้ผลิตเช่น ROCKWOOL ระบุว่าใยหินของตนไม่ติดไฟและมีจุดหลอมเหลวประมาณ 1,000°C ขึ้นไป — แต่ "ไม่ติดไฟ" คือคุณสมบัติของวัสดุ ไม่ได้แปลว่าผนังหรือช่องเปิดที่ใช้ใยหินจะมี "อัตราการทนไฟ" เอง อ่าน ความต่างของคำศัพท์เรื่องไฟ

รูปแบบที่พบบ่อย

รูปแบบลักษณะตัวอย่างงาน
---------
แผ่น (Slab / Board)คงรูป มีหลายความหนาแน่นช่องผนังเบา ฝ้า ระบบป้องกันไฟ
ม้วน (Roll)พับม้วนได้ มักมีผิวเคลือบใต้หลังคาเมทัลชีท
ม้วนตาข่าย (Wired Mat)เย็บติดตาข่ายลวด พันรอบพื้นผิวโค้งได้ท่อขนาดใหญ่ หม้อไอน้ำ ท่อไอเสีย
ท่อสำเร็จรูป (Pipe Section)ขึ้นรูปตามขนาดท่อท่อไอน้ำ ท่อร้อนในโรงงาน

ใช้ทำอะไรได้บ้าง

  • งานเสียง — ใส่ในช่องผนังเบาหรือเหนือฝ้า ช่วยดูดซับเสียงในช่องว่าง เช่น ROCKWOOL Safe'n'Silent Pro ค่ากันเสียง (STC/Rw) เป็นของระบบผนังทั้งชุด ไม่ใช่ของแผ่นใยหิน อ่าน STC และ Rw
  • งานอุตสาหกรรมอุณหภูมิสูง — หุ้มท่อไอน้ำ หม้อไอน้ำ และอุปกรณ์ร้อน เช่น ROCKWOOL ProRox WM ซึ่งแต่ละเกรดมีอุณหภูมิใช้งานสูงสุดต่างกันตามเอกสารผู้ผลิต อ่าน เลือกฉนวนงานอุณหภูมิสูง
  • งานป้องกันไฟแบบ Passive — เป็นส่วนประกอบในระบบที่ผ่านการทดสอบ เช่น ปิดช่องระหว่างผนังกระจกกับขอบพื้น อ่าน ใยหินในงานป้องกันไฟแบบ Passive
  • กันความร้อนอาคาร — หลังคาและผนัง ขึ้นกับรุ่นและความหนา

ข้อที่ควรรู้ก่อนเลือก

  • ใยหินแต่ละรุ่นออกแบบมาสำหรับงานต่างกัน แผ่นกันเสียงในผนังกับม้วนตาข่ายงานหม้อไอน้ำใช้แทนกันไม่ได้
  • ดูค่าสำคัญในเอกสารของรุ่นนั้น: ค่าการนำความร้อน (λ) ที่อุณหภูมิที่เกี่ยวข้อง อุณหภูมิใช้งานสูงสุด ความหนาแน่น และผลทดสอบไฟพร้อมชื่อมาตรฐาน
  • งานท่อสแตนเลสควรดูว่าฉนวนผ่านข้อกำหนดเรื่องคลอไรด์ (เช่น ASTM C795) หรือไม่

ใยหินอันตรายไหม

IARC จัด "rock (stone) wool" ที่ใช้เป็นฉนวนอยู่ในกลุ่ม 3 แต่เส้นใยอาจระคายเคืองชั่วคราวระหว่างติดตั้ง ควรสวมอุปกรณ์ป้องกัน รายละเอียดอ่านที่ ฉนวนใยหินอันตรายไหม และเปรียบเทียบกับใยแก้วที่ ใยหินกับใยแก้วต่างกันอย่างไร

แหล่งอ้างอิง

  • EURIMA — How is mineral wool insulation made?
  • ROCKWOOL — ThermalRock S General Product Information (วัตถุดิบหินบะซอลต์ ไม่ติดไฟ จุดหลอมเหลว)
  • ROCKWOOL Technical Insulation — ProRox WM 950SA / 960SA / 970SA Product Data Sheets
  • ROCKWOOL — Safe'n'Silent Pro Data Sheet
  • IARC Monographs Volume 81: Man-made Vitreous Fibres (2002)

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

  • ROCKWOOL Safe 'n' Silent Pro — แบบแผ่นสำหรับงานอาคาร: กรุในโพรงผนังและฝ้าในระบบผนังกันเสียง
  • ROCKWOOL ProRox BL — แบบม้วนสำหรับงานอุตสาหกรรม: หุ้มถังและผิวโค้ง ใช้งาน 350–650°C ตามรุ่น
  • ROCKWOOL ProRox WM — แบบม้วนตาข่ายลวด: ท่อไอน้ำ ผนังหม้อไอน้ำ และเตา สูงสุด 650–750°C ตามรุ่น
  • ROCKWOOL Rocksafe Plus — งานป้องกันไฟ: ใยหินปิดช่องว่างระหว่างผนังกระจกกับขอบพื้น

อ่านต่อ

ความรู้ที่เกี่ยวข้อง