ฉนวนหุ้มท่อ · ยางดำ
AEROFLEX Tube Insulation
- รูในท่อฉนวน
- 6–165 mm
- ความหนาฉนวน
- 6–50 mm
- อุณหภูมิใช้งาน
- -57 – 125 °C
ฉนวนยางดำกับใยแก้ว สำหรับงานระบบปรับอากาศ ต่างกันอย่างไร?
สรุปสั้น
ฉนวนยางดำ (Elastomeric Foam) เป็นโฟมยางสังเคราะห์แบบเซลล์ปิด ตัวเนื้อฉนวนเองต้านการซึมผ่านของไอน้ำได้ จึงนิยมใช้หุ้มท่อน้ำเย็นและท่อน้ำยาแอร์ ส่วนใยแก้ว (Glass Wool) เป็นฉนวนเส้นใยที่มีอากาศไหลผ่านเนื้อได้ งานเย็นจึงต้องพึ่งผิวฟอยล์หรือแผ่นกันไอน้ำที่ปิดรอยต่อครบ นิยมใช้หุ้มท่อลมและท่อที่ร้อน ไม่มีวัสดุใดเหมาะทุกงาน ให้เลือกจากตำแหน่งติดตั้ง อุณหภูมิใช้งาน และค่าในเอกสารของแต่ละรุ่น
ทำไมต้องแยกให้ออก
งานแอร์มีทั้งพื้นผิวที่เย็นกว่าอากาศรอบ ๆ (ท่อน้ำเย็น ท่อน้ำยา ท่อลมจ่ายลมเย็น) และพื้นผิวที่ร้อน ถ้าไอน้ำในอากาศเข้าไปถึงผิวที่เย็นกว่าจุดน้ำค้าง จะกลั่นตัวเป็นน้ำ ทำให้ฉนวนเปียก ท่อเป็นสนิม และเกิดหยดน้ำบนฝ้า (ทำไมท่อแอร์มีน้ำหยด) วิธีที่แต่ละวัสดุ "กันไอน้ำ" ต่างกัน จึงส่งผลต่อการเลือกใช้และการติดตั้งโดยตรง
โครงสร้างเซลล์กับความชื้น
- ยางดำ (เซลล์ปิด) — ฟองอากาศเล็ก ๆ แยกจากกัน ผู้ผลิตอธิบายว่าความต้านทานไอน้ำกระจายอยู่ทั่วความหนาของเนื้อฉนวน ไม่ได้อยู่ที่แผ่นผิวชั้นเดียว แต่รอยผ่า รอยต่อ และปลายท่อยังต้องทากาวปิดให้สนิท
- ใยแก้ว (เส้นใย) — ช่องว่างระหว่างเส้นใยต่อถึงกัน ไอน้ำผ่านเนื้อได้ งานที่เย็นต้องมีผิวกันไอน้ำ (Vapour Retarder) เช่น ฟอยล์เสริมแรง และต้องปิดรอยต่อ รอยฉีก รอยเจาะด้วยเทปที่เข้ากับผิวนั้น ถ้าผิวเสียหาย ความชื้นเข้าไปสะสมในเนื้อฉนวนได้
อ่านต่อ: แผ่นกันไอน้ำ (Vapour Barrier) คืออะไร และ ฉนวนเซลล์ปิดกับฉนวนเส้นใยต่างกันอย่างไร
มักใช้ตรงไหน
| ฉนวนยางดำ | ฉนวนใยแก้ว | |
|---|---|---|
| --- | --- | --- |
| โครงสร้าง | เซลล์ปิด | เส้นใย (ต้องมีผิวกันไอน้ำในงานเย็น) |
| รูปแบบที่พบ | ท่อสำเร็จรูป แผ่น ม้วน | ม้วนหุ้มท่อลม แผ่น ท่อสำเร็จรูป ท่อลมอ่อน |
| งานที่พบบ่อย | ท่อน้ำเย็น ท่อน้ำยาแอร์ ข้อต่อและวาล์ว | ผิวนอกท่อลม บุในท่อลม ท่อที่อุณหภูมิสูง |
| ผิวหน้า | ส่วนใหญ่ไม่มีผิว บางรุ่นมีฟอยล์ | มักมีฟอยล์หรือผิวอื่นจากโรงงาน |
| การติดตั้ง | สวมหรือผ่าแล้วทากาวเฉพาะของผู้ผลิต | พันหรือบุ ยึดด้วยกาว/หมุด แล้วปิดรอยต่อด้วยเทปฟอยล์ |
ตารางนี้เป็นแนวโน้มทั่วไป ไม่ใช่กฎตายตัว เช่น ยางดำแบบแผ่นก็ใช้หุ้มท่อลมได้ และใยแก้วแบบท่อสำเร็จรูปก็ใช้กับท่อได้ ขึ้นกับรุ่นและเงื่อนไขงาน
อุณหภูมิใช้งาน: ดูจากเอกสารแต่ละรุ่น
ช่วงอุณหภูมิใช้งาน (Service Temperature) ต่างกันตามสูตรและรุ่น ไม่ควรเหมาว่า "ยางดำทนได้เท่านี้" หรือ "ใยแก้วทนได้เท่านี้" ตัวอย่างจากเอกสารของสินค้าที่เราจำหน่าย:
- AEROFLEX ชนิดท่อ (ยาง EPDM): -57 ถึง 125 °C ตามเอกสารผู้ผลิต
- ArmaFlex Class 1: -50 ถึง +105 °C ตามเอกสารผู้ผลิต (ผู้ผลิตระบุเงื่อนไขเพิ่มเมื่อติดกาวเต็มผิว)
- SCG PCI (ท่อใยแก้ว): 10 ถึง 540 °C ตามเอกสารผู้ผลิต
ค่าเหล่านี้เป็นของรุ่นนั้น ๆ เท่านั้น ก่อนสั่งซื้อให้ตรวจเอกสารล่าสุดของรุ่นที่จะใช้จริง
ความหนาไม่มีตัวเลขเดียวสำหรับทุกงาน
ความหนาที่พอป้องกันหยดน้ำขึ้นกับอุณหภูมิท่อ อุณหภูมิและความชื้นของอากาศรอบ ๆ และขนาดท่อ ควรคำนวณจากเงื่อนไขจริง ดู เลือกฉนวนหุ้มท่ออย่างไร และ จุดน้ำค้างกับการเกิดหยดน้ำ
ติดตั้งต่างกันอย่างไร
- ยางดำ — ท่อใหม่สวมก่อนต่อท่อ ท่อเดิมผ่าตามยาวแล้วทากาวที่ผู้ผลิตกำหนด ติดตั้งโดยไม่ดึงให้ยืด ปิดปลายและข้อต่อ ถ้าอยู่กลางแจ้งให้ป้องกันแสงแดด (UV) ตามคำแนะนำผู้ผลิต
- ใยแก้วหุ้มท่อลม — พันโดยหันผิวฟอยล์ออกด้านนอก ไม่บีบอัดจนบางลงที่มุมท่อ ยึดด้วยกาวหรือหมุดตามที่ผู้ผลิตแนะนำ แล้วปิดรอยต่อทุกจุดด้วยเทปฟอยล์ที่เข้ากับผิว
ทั้งสองแบบ ปัญหาส่วนใหญ่เกิดจากรอยต่อที่ไม่ปิดและฉนวนถูกบีบที่จุดแขวน อ่าน ทำไมการต่อรอยและปิดรอยต่อฉนวนสำคัญ
ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย
- เลือกวัสดุจากราคาหรือความเคยชิน โดยไม่ดูว่าผิวที่หุ้มเย็นหรือร้อน และอยู่ในหรือนอกอาคาร
- ใช้ใยแก้วที่ไม่มีผิวกันไอน้ำ หรือผิวฉีกขาด กับงานเย็น
- ใช้ฉนวนยางดำกับอุณหภูมิที่เกินช่วงในเอกสารของรุ่นนั้น
แหล่งอ้างอิง
- ASTM C534/C534M — Standard Specification for Preformed Flexible Elastomeric Cellular Thermal Insulation in Sheet and Tubular Form
- ASTM E96/E96M — Standard Test Methods for Water Vapor Transmission of Materials
- Armacell — ArmaFlex Application Manual และข้อมูลเรื่องความชื้นในฉนวนเซลล์ปิด
- NAIMA / Insulation Institute — คำแนะนำการติดตั้งฉนวนใยแก้วหุ้มท่อลม (Duct Wrap)
- เอกสารผู้ผลิต: AEROFLEX Tube, ArmaFlex Class 1, SCG PCI, Micro Duct Wrap FRK
สินค้าที่เกี่ยวข้อง
หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้
- AEROFLEX Tube Insulation — ยางดำเซลล์ปิดสำหรับท่อน้ำเย็นและท่อน้ำยา ช่วงใช้งาน -57 ถึง 125°C
- ArmaFlex Class 1 Tube — ยางดำชนิดท่อสำหรับท่อแอร์และท่อทำความเย็น ค่าต้านทานการแพร่ไอน้ำ μ ≥ 10,000
- Micro Duct Wrap FRK — ใยแก้วสำหรับหุ้มท่อลม มีผิวฟอยล์เสริมแรงเป็นชั้นผิวหน้า (ไม่เกิน 0.02 perm)
- SCG PCI / PCIF — ใยแก้วหุ้มท่อเหล็ก ใช้ได้ทั้งท่อร้อนและเย็น ช่วงใช้งาน 10–540°C
ฉนวนหุ้มท่อ · ยางดำ
Armacell ArmaFlex Class 1 Tube
- รูในท่อฉนวน
- 6–168 mm
- ความหนาฉนวน
- 6–50 mm
- อุณหภูมิใช้งาน
- -50 – 105 °C
ฉนวนท่อลมและระบบปรับอากาศ · ใยแก้ว
Microfiber Micro Duct Wrap FRK
- ความหนา
- 25–50 mm
- ความหนาแน่น
- 16–32 kg/m³
- ค่าการนำความร้อน (λ)
- 0.033–0.038 W/m·K
