เลือกฉนวนหุ้มท่ออย่างไร?

6 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 26 ก.ย. 2569

ท่อสี่ขนาดเรียงจากเล็กไปใหญ่ แต่ละท่อสวมฉนวนหุ้มท่อที่พอดีขนาด มีทั้งฉนวนโฟมสีเทาเข้มและฉนวนใยสีเบจ

สรุปสั้น

เริ่มจากถามว่าท่อนั้นเย็นหรือร้อน: ท่อเย็นต้องกันหยดน้ำเป็นหลัก จึงต้องการวัสดุหรือผิวหุ้มที่กันไอน้ำได้ต่อเนื่อง ส่วนท่อร้อนเน้นลดความร้อนสูญเสียและความปลอดภัยของผิวสัมผัส จากนั้นตรวจว่าช่วงอุณหภูมิใช้งานของฉนวนครอบคลุมอุณหภูมิท่อ เลือกขนาดรูในให้ตรงกับเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกของท่อ และให้ความหนามาจากการออกแบบตามสภาพจริง ไม่ใช่ตัวเลขเดียวใช้ทุกงาน

1ท่อ เช่น ท่อน้ำยาแอร์หรือท่อน้ำเย็น
2ฉนวนหุ้มท่อ: เลือกรูให้พอดีกับขนาดท่อ และความหนาตามอุณหภูมิและสภาพหน้างาน (ไม่มีความหนาเดียวที่ใช้ได้ทุกงาน)
3รอยต่อตามยาว: ติดกาวหรือปิดตามวิธีของผู้ผลิต
4รอยต่อระหว่างท่อน: ต้องชนกันสนิทและปิดรอยต่อ
5จุดแขวน/รองท่อ: ไม่ควรให้ฉนวนถูกบีบจนบาง — ใช้วิธีรองรับตามคำแนะนำผู้ผลิต
6งานกลางแจ้ง: ป้องกันแสงแดดและสภาพอากาศตามที่ผู้ผลิตกำหนด

1. ท่อเย็นหรือท่อร้อน?

	ท่อเย็น (ท่อน้ำยาแอร์ ท่อน้ำเย็น)	ท่อร้อน (ท่อน้ำร้อน ท่อไอน้ำ ท่อกระบวนการ)
---	---	---
ปัญหาหลัก	หยดน้ำจากการควบแน่น ความเย็นสูญเสีย	ความร้อนสูญเสีย ผิวท่อร้อนเป็นอันตรายเมื่อสัมผัส
สิ่งที่ต้องมี	ผิวนอกอุ่นกว่าจุดน้ำค้าง + กันไอน้ำต่อเนื่อง	ฉนวนที่ทนอุณหภูมิท่อได้ ความหนาพอลดความร้อนตามที่ออกแบบ
อ่านเพิ่ม	จุดน้ำค้างและการควบแน่น, Vapour Barrier	อุณหภูมิใช้งานของฉนวน

2. ช่วงอุณหภูมิใช้งาน (Service Temperature)

ฉนวนแต่ละชนิดมีช่วงอุณหภูมิที่ผู้ผลิตรับรองให้ใช้งาน ต้องครอบคลุมอุณหภูมิต่ำสุดและสูงสุดที่ท่อจะเจอ รวมถึงช่วงที่ระบบเริ่มเดินหรือหยุด ตัวอย่างจากเอกสารผู้ผลิตของสินค้าที่เราจำหน่าย:

สินค้า	ชนิด	ช่วงอุณหภูมิใช้งานตามเอกสารผู้ผลิต
---	---	---
AEROFLEX Tube	ฉนวนยาง EPDM เซลล์ปิด	-57 ถึง 125 °C
MAXFLEX FR Tube	ฉนวนยาง EPDM เซลล์ปิด	-57 ถึง 125 °C
Armaflex Class 1	ฉนวนยางเซลล์ปิด	-50 ถึง +105 °C
SCG PCI	ฉนวนใยแก้วขึ้นรูปสำหรับท่อ	10 ถึง 540 °C

ค่าเหล่านี้เป็นช่วงของวัสดุ ไม่ได้แปลว่าใช้ได้ทุกงานในช่วงนั้นโดยไม่ต้องออกแบบ ตรวจเอกสารฉบับล่าสุดก่อนสั่งซื้อ

3. ขนาดรูในต้องตรงกับท่อ

ฉนวนชนิดท่อสำเร็จรูปกำหนดขนาดตามเส้นผ่านศูนย์กลางภายในของฉนวน ซึ่งต้องตรงกับเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกของท่อ

ท่อทองแดง ท่อเหล็ก และท่อพลาสติกที่เรียก "ขนาดเดียวกัน" อาจมีเส้นผ่านศูนย์กลางภายนอกไม่เท่ากัน ให้วัดหรือดูจากสเปกท่อจริง แล้วเทียบกับตารางขนาดของผู้ผลิตฉนวน
รูในหลวมเกินไป เกิดช่องอากาศระหว่างท่อกับฉนวน ถ้าเป็นท่อเย็นอาจเกิดการควบแน่นในช่องนั้น
รูในคับเกินไป ต้องยืดฉนวน ทำให้ผนังฉนวนบางลงและรอยต่อมีแรงดึง อาจแยกออกภายหลัง

4. ความหนาของผนังฉนวนมาจากการออกแบบ

ความหนาที่ต้องใช้ขึ้นกับอุณหภูมิท่อ อุณหภูมิและความชื้นของอากาศรอบท่อ ขนาดท่อ ค่าการนำความร้อนของฉนวน และเป้าหมาย (กันหยดน้ำ ลดการสูญเสียพลังงาน หรือจำกัดอุณหภูมิผิว) ผู้ผลิตฉนวนหลายรายมีโปรแกรมหรือตารางช่วยคำนวณ ให้ผู้ออกแบบระบบเป็นผู้กำหนด หรือส่งข้อมูลหน้างานมาให้เราช่วยตรวจสอบ

ไม่มี "ความหนามาตรฐาน" ที่ใช้ได้ทุกท่อ

ความหนาที่พอสำหรับท่อในห้องปรับอากาศ อาจไม่พอสำหรับท่อเดียวกันที่เดินในฝ้าใต้หลังคาที่ร้อนชื้น อย่าใช้ตัวเลขจากงานอื่นโดยไม่ตรวจสภาพจริง

5. ฉนวนยางเซลล์ปิด หรือ ฉนวนใยแก้ว/ใยหินขึ้นรูป?

	ฉนวนยางเซลล์ปิด (Elastomeric)	ฉนวนใยแก้ว/ใยหินขึ้นรูปสำหรับท่อ
---	---	---
การกันไอน้ำ	อยู่ในเนื้อวัสดุ ต้องติดกาวรอยต่อตามวิธีผู้ผลิต	ต้องพึ่งผิวหุ้ม/แจ็กเก็ตกันไอน้ำ เมื่อใช้กับท่อเย็น
งานที่พบบ่อย	ท่อน้ำยาแอร์ ท่อน้ำเย็น ท่อน้ำร้อนในช่วงอุณหภูมิของวัสดุ	ท่อร้อนและท่อกระบวนการที่อุณหภูมิสูงกว่าช่วงของฉนวนยาง
ความยืดหยุ่น	ดัดตามท่อ หุ้มข้อต่อได้ง่าย	เป็นท่อนแข็ง ต้องตัดประกอบที่ข้อต่อ

ไม่มีชนิดใดดีกว่าในทุกงาน ดูรายละเอียดใน ฉนวนยางกับใยแก้วในงานระบบปรับอากาศ

6. ติดตั้งกลางแจ้ง

ฉนวนยางหลายชนิดต้องป้องกันแสง UV เมื่อติดตั้งกลางแจ้ง เช่น ทาสีหรือหุ้มแจ็กเก็ตตามที่ผู้ผลิตกำหนด ฉนวนใยแก้ว/ใยหินต้องมีแจ็กเก็ตกันฝนและความเสียหายทางกล ให้ทำตามคำแนะนำของผู้ผลิตแต่ละรายเพราะวิธีและระยะเวลาที่กำหนดต่างกัน

7. อย่าลืมรอยต่อและอุปกรณ์ประกอบ

ฉนวนที่เลือกถูกจะได้ผลก็ต่อเมื่อรอยต่อปิดครบ ใช้กาว เทป และวิธีที่ผู้ผลิตแนะนำ ดู การปิดรอยต่อฉนวน และ อุปกรณ์ประกอบ

แหล่งอ้างอิง

ASHRAE Handbook — Fundamentals, บท Insulation for Mechanical Systems
Armacell — ArmaFlex Application Manual และข้อมูลเครื่องมือคำนวณความหนาฉนวน
National Insulation Association — Condensation Control Calculator และบทความ Insulation Outlook
เอกสารผู้ผลิต: AEROFLEX (AF/OCT 2024), ArmaFlex Class 1 TDS (APAC), MAXFLEX FR Standard (FLEX 08/24), SCG Insulation for Industrial: Pipe

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนหุ้มท่อ อุปกรณ์ติดตั้งฉนวน

AEROFLEX Tube Insulation — ท่อเย็นถึงท่อน้ำร้อน: ช่วงใช้งาน -57 ถึง 125°C ขนาดรูใน 6–165 มม.
ArmaFlex Class 1 Tube — ท่อแอร์และท่อทำความเย็น: ช่วงใช้งาน -50 ถึง +105°C ผนังหนา 6–50 มม.
SCG PCI / PCIF — ท่อเหล็กร้อนและเย็น: ใยแก้วขึ้นรูปสำเร็จ ช่วงใช้งาน 10–540°C
ROCKWOOL ProRox PS — ท่ออุตสาหกรรมอุณหภูมิสูง: ท่อใยหินผ่าซีก ใช้งานถึง 650°C ต้องหุ้มโลหะทับ