LINE สอบถามราคา

ฉนวนหุ้มท่อ

ท่อแอร์/ท่อน้ำเย็นมีหยดน้ำเกิดจากอะไร แก้อย่างไร?

6 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 26 ก.ย. 2569

ท่อเย็นสีฟ้าอ่อนที่ไม่หุ้มฉนวนมีหยดน้ำเกาะและหยดลง ใต้คราบน้ำขอบแดงบนฝ้า ส่วนท่อด้านล่างที่หุ้มฉนวนสีเทาเข้มยังแห้ง
สรุปสั้น

หยดน้ำเกิดเมื่อผิวท่อหรือผิวฉนวนเย็นกว่าจุดน้ำค้าง (Dew Point) ของอากาศรอบ ๆ ไอน้ำในอากาศจึงกลั่นตัวเป็นน้ำ สาเหตุที่พบบ่อยคือ ท่อบางช่วงไม่มีฉนวน, รอยต่อฉนวนไม่ได้ติดกาวหรือปิดเทป, ฉนวนฉีกขาดหรือถูกรัดจนยุบ, หรือฉนวนไม่เพียงพอกับอุณหภูมิและความชื้นของพื้นที่ วิธีแก้คือหาจุดที่เป็นต้นเหตุ แล้วเปลี่ยนหรือเสริมฉนวนให้เหมาะกับสภาพจริง พร้อมปิดรอยต่อให้ต่อเนื่อง

แผนภาพหน้าตัดท่อเย็น: ท่อที่ไม่มีฉนวนมีหยดน้ำเกาะเพราะผิวท่อเย็นกว่าจุดน้ำค้างของอากาศ ท่อที่หุ้มฉนวนมีผิวนอกอุ่นกว่าจุดน้ำค้างและรอยต่อปิดสนิทท่อเย็น ไม่มีฉนวน 12ท่อเย็น หุ้มฉนวน 34 แผนภาพหน้าตัดท่อเย็น: ท่อที่ไม่มีฉนวนมีหยดน้ำเกาะเพราะผิวท่อเย็นกว่าจุดน้ำค้างของอากาศ ท่อที่หุ้มฉนวนมีผิวนอกอุ่นกว่าจุดน้ำค้างและรอยต่อปิดสนิทท่อเย็น ไม่มีฉนวน 12ท่อเย็น หุ้มฉนวน 34
  1. 1อากาศรอบท่อมีไอน้ำ เมื่อสัมผัสผิวที่เย็นกว่าจุดน้ำค้าง (Dew Point) ไอน้ำจะกลั่นตัวเป็นหยดน้ำ
  2. 2หยดน้ำเกาะผิวท่อและหยดลงฝ้าหรือพื้น
  3. 3ฉนวนที่เลือกความหนาให้เหมาะกับอุณหภูมิท่อ อุณหภูมิและความชื้นหน้างาน ทำให้ผิวนอกของฉนวนอุ่นกว่าจุดน้ำค้าง
  4. 4รอยต่อต้องปิดสนิทตามวิธีของผู้ผลิต — ถ้ามีช่องว่าง อากาศชื้นเข้าไปกลั่นตัวใต้ฉนวนได้

ทำไมท่อเย็นถึง "เหงื่อออก"?

อากาศมีไอน้ำอยู่เสมอ เมื่ออากาศสัมผัสผิวที่เย็นกว่าจุดน้ำค้างของมัน ไอน้ำจะกลั่นตัวเป็นหยดน้ำ เหมือนแก้วน้ำเย็นที่มีหยดน้ำเกาะด้านนอก ท่อสารทำความเย็นของแอร์และท่อน้ำเย็น (Chilled Water) มีอุณหภูมิต่ำกว่าอากาศรอบข้างมาก ในอากาศร้อนชื้นอย่างเมืองไทย จุดน้ำค้างสูง ท่อที่ไม่มีฉนวนจึงมีหยดน้ำแทบแน่นอน อ่านหลักการที่ จุดน้ำค้างและการควบแน่นคืออะไร

สาเหตุที่พบบ่อย

อาการที่เห็นสาเหตุที่เป็นไปได้
------
หยดน้ำเฉพาะบางจุด เช่น ข้อต่อ วาล์ว ข้องอช่วงนั้นไม่ได้หุ้มฉนวน หรือหุ้มไม่ครบ
หยดน้ำตามแนวรอยต่อฉนวนรอยต่อไม่ได้ทากาว ไม่ได้ปิดเทป หรือกาว/เทปหลุด
หยดน้ำตรงที่แขวนท่อหรือรัดสายฉนวนถูกกดจนยุบ หรือตัวแขวนสัมผัสท่อเย็นโดยตรง
ฉนวนฉีก ถูกแดดจนกรอบ หรือหนูกัดฉนวนเสียหาย ไอน้ำเข้าถึงผิวท่อ
ทั้งแนวท่อมีหยดน้ำทั่ว แม้ฉนวนดูสมบูรณ์ฉนวนอาจบางเกินไปสำหรับอุณหภูมิและความชื้นของพื้นที่ หรือเนื้อฉนวนเปียกจากภายในแล้ว
ฉนวนใยแก้วหุ้มท่อเย็นเปียกชุ่มผิวหุ้มกันไอน้ำขาดความต่อเนื่อง ไอน้ำซึมเข้าไปกลั่นตัวในเนื้อฉนวน

เมื่อน้ำเข้าไปอยู่ในเนื้อฉนวน ความสามารถกันความร้อนจะลดลง ผิวฉนวนจึงเย็นลงอีก เกิดหยดน้ำมากขึ้นเป็นวงจร ฉนวนที่เปียกจากภายในมักต้องเปลี่ยน ไม่ใช่แค่ปิดทับ

แก้อย่างไร?

  1. หาต้นเหตุก่อน — ไล่ดูว่าหยดตรงไหน เป็นจุดเดียวหรือทั้งแนว (ใช้ตารางด้านบน)
  2. ช่วงที่ไม่มีฉนวนหรือฉนวนเสียหาย — หุ้มหรือเปลี่ยนด้วยฉนวนชนิดและขนาดที่เหมาะกับท่อ เช่น ฉนวนยางเซลล์ปิดชนิดท่อ (AEROFLEX, Armaflex Class 1, MAXFLEX FR)
  3. รอยต่อ — ติดกาวตามแนวผ่าและรอยต่อชนตามวิธีของผู้ผลิตฉนวนนั้น ส่วนฉนวนที่มีผิวฟอยล์ ปิดรอยต่อด้วยเทปที่เหมาะสม (เทปอะลูมิเนียมฟอยล์) ดู การปิดรอยต่อฉนวน
  4. จุดแขวนท่อ — ใช้วิธีรองรับที่ไม่กดฉนวนจนยุบ ตามคำแนะนำของผู้ผลิต
  5. ถ้าทั้งแนวยังมีหยดน้ำ — ให้ผู้ออกแบบหรือช่างตรวจสอบว่าความหนาฉนวนเพียงพอกับสภาพหน้างานหรือไม่ ความหนาที่ต้องใช้คำนวณจากอุณหภูมิท่อ อุณหภูมิและความชื้นของอากาศ ขนาดท่อ และค่าการนำความร้อนของฉนวน ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้ทุกท่อ
  6. ท่อที่อยู่กลางแจ้ง — ป้องกันฉนวนจากแสงแดดตามที่ผู้ผลิตกำหนด

เมื่อไรควรเรียกช่าง

  • หยดน้ำมาจากเครื่องแอร์ ถาดน้ำทิ้ง หรือท่อน้ำทิ้งตัน ไม่ใช่จากผิวท่อ
  • ต้องถอดฉนวนที่ท่อสารทำความเย็นหรือท่อน้ำเย็นที่ระบบกำลังทำงาน
  • ท่ออยู่สูง ใกล้สายไฟ หรือต้องเปิดฝ้าเป็นบริเวณกว้าง
  • น้ำหยดใส่ฝ้าหรือระบบไฟฟ้าแล้ว

งานเหล่านี้ควรให้ช่างแอร์หรือผู้รับเหมาที่มีความชำนาญดำเนินการ

ป้องกันไม่ให้เกิดซ้ำ

แหล่งอ้างอิง

  • ASHRAE Handbook — Fundamentals, บท Insulation for Mechanical Systems (หลักการควบคุมการควบแน่นบนท่อเย็น)
  • National Insulation Association, Insulation Outlook — Avoiding Condensation on Systems that Operate at Below-Ambient Temperatures
  • Armacell — ข้อมูลทางเทคนิคเรื่อง Condensation Control และคู่มือการติดตั้ง ArmaFlex
  • NOAA National Weather Service — นิยามจุดน้ำค้างและความชื้นสัมพัทธ์

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนหุ้มท่ออุปกรณ์ติดตั้งฉนวน
  • AEROFLEX Tube Insulation — ยางดำเซลล์ปิดสำหรับท่อน้ำเย็นและท่อน้ำยาแอร์ มีผนังหนา 6–50 มม. ให้เลือก
  • ArmaFlex Class 1 Tube — ยางดำชนิดท่อ ใช้กันการควบแน่นบนท่อแอร์และท่อทำความเย็น ค่า μ ≥ 10,000
  • MAXFLEX FR STANDARD Tube — ยางดำ EPDM เซลล์ปิด ใช้กันหยดน้ำบนท่อน้ำเย็นและท่อน้ำยา ค่า μ ≥ 12,000
  • INSU-TAPE Aluminium Tape — เทปฟอยล์สำหรับปิดรอยต่อฉนวนผิวฟอยล์และงานซ่อมฉนวน
ดูสินค้าที่เกี่ยวข้อง ให้ช่วยเลือกสินค้า

ความรู้ที่เกี่ยวข้อง