ฉนวนหุ้มท่อ · ยางดำ
Armacell ArmaFlex Class 1 Tube
- รูในท่อฉนวน
- 6–168 mm
- ความหนาฉนวน
- 6–50 mm
- อุณหภูมิใช้งาน
- -50 – 105 °C
Vapour Barrier / Vapour Retarder คืออะไร ทำไมต้องต่อเนื่อง?
สรุปสั้น
Vapour Retarder (มักเรียกรวมว่า Vapour Barrier หรือแผงกันไอน้ำ) คือวัสดุหรือชั้นผิวที่ลดการซึมผ่านของไอน้ำ ในงานท่อเย็นและท่อลมเย็น มันกันไม่ให้ไอน้ำจากอากาศร้อนชื้นซึมเข้าไปถึงผิวท่อที่เย็นแล้วกลั่นตัวในเนื้อฉนวน ประสิทธิภาพของมันขึ้นกับความต่อเนื่อง — รอยต่อ รอยฉีก หรือรูเจาะที่ไม่ได้ปิด เป็นทางให้ไอน้ำเข้าได้ แม้ตัววัสดุเองจะกันไอน้ำได้ดี
- 1อากาศรอบท่อมีไอน้ำ เมื่อสัมผัสผิวที่เย็นกว่าจุดน้ำค้าง (Dew Point) ไอน้ำจะกลั่นตัวเป็นหยดน้ำ
- 2หยดน้ำเกาะผิวท่อและหยดลงฝ้าหรือพื้น
- 3ฉนวนที่เลือกความหนาให้เหมาะกับอุณหภูมิท่อ อุณหภูมิและความชื้นหน้างาน ทำให้ผิวนอกของฉนวนอุ่นกว่าจุดน้ำค้าง
- 4รอยต่อต้องปิดสนิทตามวิธีของผู้ผลิต — ถ้ามีช่องว่าง อากาศชื้นเข้าไปกลั่นตัวใต้ฉนวนได้
Barrier กับ Retarder ต่างกันไหม?
ในทางเทคนิค Retarder หมายถึง "ชะลอ" ไอน้ำ ส่วน Barrier มักใช้กับวัสดุที่ไอน้ำผ่านได้น้อยมาก ในชีวิตจริงคนมักใช้สองคำแทนกัน ในเอกสารงานอาคารบางแห่ง (เช่น ข้อกำหนดอาคารของสหรัฐฯ) แบ่งระดับตามค่าการซึมผ่านไอน้ำ แต่การแบ่งนี้ใช้กับเปลือกอาคาร สำหรับงานฉนวนท่อและท่อลมให้ดูค่าที่ผู้ผลิตระบุและข้อกำหนดของโครงการเป็นหลัก
วัดการกันไอน้ำอย่างไร?
- ค่าการซึมผ่านไอน้ำ (Water Vapour Permeance) — บอกว่าไอน้ำผ่านแผ่นวัสดุได้มากแค่ไหนต่อพื้นที่ ต่อเวลา ต่อความต่างของความดันไอ หน่วยที่พบบ่อยคือ perm ค่ายิ่งต่ำ ไอน้ำยิ่งผ่านยาก ทดสอบตามมาตรฐานเช่น ASTM E96
- Permeability (เช่น perm-in) — คิดต่อความหนาของวัสดุ ใช้กับวัสดุที่เป็นเนื้อเดียว เช่น ฉนวนยาง
- ค่า μ (Water Vapour Diffusion Resistance Factor) — ใช้ในมาตรฐานยุโรป บอกว่าวัสดุต้านไอน้ำมากกว่าอากาศนิ่งกี่เท่า ค่ายิ่งสูงยิ่งต้านได้มาก
เอกสารผู้ผลิตแต่ละรายอาจใช้หน่วยต่างกันและวิธีทดสอบต่างกัน จึงไม่ควรนำตัวเลขต่างหน่วยมาเทียบกันตรง ๆ
วัสดุเซลล์ปิด กับ วัสดุเส้นใยที่มีผิวหุ้ม
| ฉนวนยางเซลล์ปิด (Elastomeric) | ฉนวนเส้นใย (ใยแก้ว/ใยหิน) | |
|---|---|---|
| --- | --- | --- |
| การกันไอน้ำอยู่ที่ไหน | ในเนื้อวัสดุเอง ซึ่งมีค่าต้านไอน้ำสูง | อยู่ที่ผิวหุ้ม เช่น ฟอยล์เสริมใย (FRK) หรือแจ็กเก็ตกันไอน้ำ เพราะเนื้อเส้นใยไอน้ำผ่านได้ง่าย |
| จุดอ่อน | รอยผ่าและรอยต่อชน ต้องติดกาวตามวิธีผู้ผลิต | ทุกรอยต่อ รอยฉีก รูเจาะ จุดยึดหมุด ต้องปิดเทปให้ต่อเนื่อง |
| ตัวอย่าง | AEROFLEX, Armaflex Class 1, MAXFLEX FR | Micro Duct Wrap FRK, SCG PCI (สำหรับท่อเย็นต้องมีผิวหุ้มกันไอน้ำตามที่ออกแบบ) |
อ่านเพิ่ม ฉนวนเซลล์ปิดกับฉนวนเส้นใยต่างกันอย่างไร
ทำไมต้องต่อเนื่อง?
ท่อเย็นดึงไอน้ำเข้าหาตัวเองตลอดเวลา เพราะความดันไอด้านอากาศร้อนชื้นสูงกว่าด้านผิวท่อเย็น ถ้าผิวกันไอน้ำมีช่องเปิดเพียงจุดเดียว ไอน้ำจะเข้าทางนั้น กลั่นตัวภายใน ฉนวนเปียก ประสิทธิภาพลดลง และความเสียหายอาจลามไปตามแนวท่อโดยมองไม่เห็นจากภายนอก
จุดที่ต้องปิดให้ต่อเนื่อง:
- รอยต่อตามยาวและรอยต่อชนของฉนวน
- ข้อต่อ ข้องอ สามทาง วาล์ว หน้าแปลน — ผิวกันไอน้ำที่ข้อต่อต้องเชื่อมกับของท่อตรงข้างเคียง
- จุดยึดหมุด จุดแขวนท่อ และรอยเจาะทุกจุด
- ปลายฉนวนที่สิ้นสุด (ปิดขอบให้เรียบร้อย)
ใช้เทปหรือกาวที่ผู้ผลิตแนะนำสำหรับวัสดุนั้น เช่น เทปอะลูมิเนียมฟอยล์ สำหรับผิวฟอยล์ ดูวิธีเพิ่มเติมใน การปิดรอยต่อฉนวน
อย่าหุ้มท่อเย็นด้วยฉนวนเส้นใยที่ไม่มีผิวกันไอน้ำ
ฉนวนเส้นใยเปลือยบนท่อเย็นจะดูดไอน้ำเข้าไปกลั่นตัวในเนื้อได้ง่าย ถ้าจะใช้ฉนวนเส้นใยกับงานเย็น ต้องมีผิวหุ้มหรือแจ็กเก็ตกันไอน้ำที่ออกแบบมาสำหรับงานนั้น
แหล่งอ้างอิง
- ASTM E96 — Standard Test Methods for Water Vapor Transmission of Materials
- ASHRAE Handbook — Fundamentals, บท Insulation for Mechanical Systems (ความสำคัญของ vapour retarder บนระบบอุณหภูมิต่ำกว่าอากาศ)
- National Insulation Association, Insulation Outlook — บทความเรื่อง vapour retarder jacketing และการป้องกันการควบแน่นบนระบบเย็น
- NAIMA / Insulation Institute — Moisture Control: Utilizing Vapor Retarders
- Johns Manville — Answering your questions about vapor retarders, vapor barriers and facings
- เอกสารผู้ผลิต AEROFLEX, ArmaFlex Class 1, MAXFLEX FR, Micro Duct Wrap FRK
สินค้าที่เกี่ยวข้อง
หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้
- ArmaFlex Class 1 Tube — เซลล์ปิดที่ต้านไอน้ำในเนื้อวัสดุ: ค่าต้านทานการแพร่ไอน้ำ μ ≥ 10,000
- Micro Duct Wrap FRK — ใยแก้วที่อาศัยผิวหน้า: ฟอยล์เสริมแรง ค่าการซึมผ่านไอน้ำไม่เกิน 0.02 perm
- SCG PCI / PCIF — ตัวอย่างฉนวนเส้นใยชนิดไม่มีผิวปิด: ใยแก้วหุ้มท่อ ช่วงใช้งาน 10–540°C
- INSU-TAPE Aluminium Tape — เทปฟอยล์ปิดรอยต่อผิวฟอยล์ ให้ชั้นผิวหน้าต่อเนื่องตลอดแนว
ฉนวนท่อลมและระบบปรับอากาศ · ใยแก้ว
Microfiber Micro Duct Wrap FRK
- ความหนา
- 25–50 mm
- ความหนาแน่น
- 16–32 kg/m³
- ค่าการนำความร้อน (λ)
- 0.033–0.038 W/m·K
อุปกรณ์ติดตั้งฉนวน · เทป
3T INSU-TAPE Aluminium Tape
- ความกว้าง
- 50 / 63 mm
- ความยาว
- 45 m
- อุณหภูมิใช้งาน
- -20 – 120 °C