เลือกฉนวนท่อลมอย่างไร?

6 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 26 ก.ย. 2569

ท่อลมสั้นสามแบบวางเรียงกัน ได้แก่ ท่อสี่เหลี่ยมหุ้มฉนวนด้านนอก ท่อสี่เหลี่ยมบุฉนวนด้านใน และท่อลมอ่อนทรงกลมหุ้มฉนวน

สรุปสั้น

เริ่มจากสภาพการใช้งาน: ท่อเป็นลมเย็นหรือลมร้อน เดินผ่านพื้นที่ร้อนชื้นแค่ไหน แล้วเลือกรูปแบบ (หุ้มนอก Duct Wrap, บุใน Duct Liner หรือท่อลมอ่อนหุ้มฉนวนสำเร็จ) ตามว่าต้องการลดเสียงในท่อหรือไม่ จากนั้นตรวจผิวหุ้ม/แผงกันไอน้ำว่าปิดรอยต่อได้ต่อเนื่อง และผลทดสอบไฟและควันตรงกับข้อกำหนดของโครงการ ความหนาให้ผู้ออกแบบกำหนดตามสภาพจริง ไม่มีค่าเดียวใช้ได้ทุกงาน

1ฉนวนหุ้มรอบด้านนอกท่อลม ช่วยลดการรับความร้อนและลดหยดน้ำที่ผิวท่อลมเย็น
2ผิวฟอยล์ด้านนอกทำหน้าที่กันไอน้ำ ต้องต่อเนื่อง และปิดรอยต่อด้วยเทปตามคำแนะนำผู้ผลิต
3ลมเย็นในท่อ
4ฉนวนบุภายในท่อ ช่วยเรื่องความร้อนและลดเสียงที่มากับลมในท่อ
5ผิวด้านที่สัมผัสลมต้องเป็นชนิดที่ออกแบบให้ใช้ในกระแสลม — ดูเอกสารผู้ผลิตเรื่องความเร็วลมและการทดสอบ

1. รู้สภาพการใช้งานก่อน

ข้อมูลที่ควรมีก่อนเลือก:

อุณหภูมิลมในท่อ (ลมเย็นจ่าย ลมกลับ ลมร้อน)
ท่อเดินผ่านที่ไหน: ในห้องปรับอากาศ ในฝ้า ใต้หลังคา หรือภายนอกอาคาร
อุณหภูมิและความชื้นสัมพัทธ์ของพื้นที่นั้น — ยิ่งชื้น ยิ่งต้องระวังการควบแน่น
ความเร็วลมในท่อ (สำคัญมากถ้าจะใช้ฉนวนบุใน)
ข้อกำหนดของโครงการ: แบบ สเปก มาตรฐานที่อ้างอิง

ข้อมูลเหล่านี้กำหนดความหนาที่ต้องใช้ ซึ่งผู้ออกแบบระบบคำนวณได้ ไม่ควรใช้ตัวเลขจากงานอื่นมาแทน อ่านเพิ่ม ความหนาของฉนวนขึ้นกับอะไร

2. เลือกรูปแบบ: หุ้มนอก บุใน หรือท่อลมอ่อน

รูปแบบ	เหมาะกับ	ตัวอย่าง
---	---	---
หุ้มนอก (Duct Wrap)	ท่อลมโลหะที่ติดตั้งแล้ว ต้องการกันความร้อนและควบแน่น ไม่เน้นเสียงในท่อ	Micro Duct Wrap FRK
บุใน (Duct Liner)	ต้องการกันความร้อนพร้อมลดเสียงลม/เสียงเครื่องในท่อ	Micro Duct Liner PFL, AEROFLEX ACOUSTEX
ท่อลมอ่อนหุ้มฉนวน (Flexible Duct)	ช่วงต่อจากท่อหลักไปหัวจ่าย	Duct Excel ISODEC

รายละเอียดการเปรียบเทียบอยู่ใน Duct Wrap กับ Duct Liner ต่างกันอย่างไร และ ท่อลมอ่อน (Flexible Duct)

3. ผิวหุ้มและแผงกันไอน้ำต้องต่อเนื่อง

สำหรับท่อลมเย็น ฉนวนเส้นใย (ใยแก้ว ใยหิน) ปล่อยไอน้ำผ่านเนื้อได้ จึงต้องพึ่งผิวหุ้มกันไอน้ำ เช่น ฟอยล์เสริมใย (FRK) ให้ดู:

ค่าการซึมผ่านไอน้ำ (Permeance) ของผิวหุ้มในเอกสารผู้ผลิต — ค่ายิ่งต่ำ ไอน้ำยิ่งผ่านยาก
มีเทปและวิธีปิดรอยต่อที่ผู้ผลิตแนะนำ เช่น เทปอะลูมิเนียมฟอยล์
ผิวหุ้มทนการขีดข่วนระหว่างติดตั้งและใช้งานพอหรือไม่

ดูหลักการที่ Vapour Barrier คืออะไร ทำไมต้องต่อเนื่อง และ การปิดรอยต่อฉนวน

4. ข้อกำหนดไฟและควันของโครงการ

หลายโครงการกำหนดให้วัสดุในระบบลมผ่านเกณฑ์การลามไฟและควัน เช่น อ้างอิง NFPA 90A และผลทดสอบ ASTM E84 / UL 723 หรือมาตรฐานอื่น เช่น BS 476 ให้เทียบผลทดสอบในเอกสารผู้ผลิตกับสิ่งที่สเปกกำหนด ผลทดสอบเป็นของผลิตภัณฑ์ตามเงื่อนไขที่ทดสอบ ไม่ใช่การรับรองว่าระบบทั้งหมดผ่าน ถ้าไม่แน่ใจ ให้ปรึกษาผู้ออกแบบหรือถามเรา

5. ข้อพิจารณาอื่น

ติดตั้งภายนอกอาคาร — ต้องมีการป้องกันแดด ฝน และความเสียหายทางกล ตามคำแนะนำของผู้ผลิต
อุปกรณ์ประกอบ — กาว หมุด เทป ที่เข้ากับฉนวนนั้น (อุปกรณ์ประกอบ)
พื้นที่และน้ำหนัก — ความหนาฉนวนกินที่ในฝ้า ควรเผื่อระยะไว้ตั้งแต่ออกแบบ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

เลือกฉนวนถูกแต่ติดตั้งไม่ต่อเนื่อง — เว้นรอยต่อ ไม่ปิดเทปที่หมุด หรือรัดแน่นจนฉนวนยุบ — ท่อลมก็ยังมีหยดน้ำได้ ดู ท่อแอร์มีหยดน้ำเกิดจากอะไร

แหล่งอ้างอิง

ASHRAE Handbook — Fundamentals, บท Insulation for Mechanical Systems
NAIMA / Insulation Institute — A Guide to Insulated HVAC Duct Systems (AH121)
NFPA 90A และ ASTM E84 / UL 723 (ข้อกำหนดการลามไฟและควันของวัสดุในระบบลม)
UL 181 — Factory-Made Air Ducts and Air Connectors
ASTM E96 — Water Vapor Transmission of Materials
เอกสารผู้ผลิต Micro Duct Wrap FRK, Micro Duct Liner (Microfiber), ACOUSTEX (Aeroflex), ISODEC (Duct Excel)

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนท่อลมและระบบปรับอากาศ อุปกรณ์ติดตั้งฉนวน

Micro Duct Wrap FRK — หุ้มนอกท่อ: ใยแก้วผิวฟอยล์ ค่าการซึมผ่านไอน้ำของผิวหน้าไม่เกิน 0.02 perm
Micro Duct Liner PFL — บุในท่อเมื่อต้องลดเสียง: แผ่นใยแก้วผิวฟอยล์รู NRC 0.70–0.85 ตามรุ่น
Duct Excel ISODEC — ท่อลมอ่อนหุ้มฉนวนจากโรงงาน มี 2 ชนิด A2Q / A2X ตามความเร็วลมและแรงดัน
ROCKWOOL ROCKDUCT — ใยหินหุ้มท่อลม ท่อดูดควันครัว และท่อไอเสีย Euroclass A1 มีรุ่นปิดผิวฟอยล์