LINE สอบถามราคา

ระบบปรับอากาศและท่อลม

ทำไมท่อลมแอร์ต้องหุ้มฉนวน?

5 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 26 ก.ย. 2569

ท่อลมสี่เหลี่ยมเหนือฝ้าเพดาน ครึ่งหนึ่งหุ้มด้วยฉนวนผิวฟอยล์ มีลูกศรความร้อนสีแดงลอยขึ้นมาที่ใต้ท่อ
สรุปสั้น

ท่อลมแอร์ต้องหุ้มฉนวนด้วยเหตุผลหลัก 3 ข้อ: ลดความเย็นที่สูญเสียระหว่างทางก่อนลมถึงห้อง, ป้องกันการควบแน่น (Condensation) ที่ทำให้ผิวท่อลมเย็นมีหยดน้ำเกาะและหยดลงฝ้า และช่วยประหยัดพลังงานเพราะเครื่องไม่ต้องทำงานชดเชยความเย็นที่หายไป ถ้าใช้ฉนวนแบบบุภายในท่อ (Duct Liner) ยังช่วยดูดซับเสียงลมและเสียงเครื่องที่เดินทางมาตามท่อได้ด้วย

แผนภาพหน้าตัดท่อลม: ฉนวนหุ้มท่อลมอยู่รอบด้านนอกท่อและมีผิวฟอยล์กันไอน้ำ ฉนวนบุภายในท่อลมติดอยู่ด้านในท่อ ผิวด้านที่สัมผัสลมออกแบบให้ใช้ในกระแสลมหุ้มนอกท่อ (Duct Wrap) 123บุในท่อ (Duct Liner) 45 แผนภาพหน้าตัดท่อลม: ฉนวนหุ้มท่อลมอยู่รอบด้านนอกท่อและมีผิวฟอยล์กันไอน้ำ ฉนวนบุภายในท่อลมติดอยู่ด้านในท่อ ผิวด้านที่สัมผัสลมออกแบบให้ใช้ในกระแสลมหุ้มนอกท่อ (Duct Wrap) 123บุในท่อ (Duct Liner) 45
  1. 1ฉนวนหุ้มรอบด้านนอกท่อลม ช่วยลดการรับความร้อนและลดหยดน้ำที่ผิวท่อลมเย็น
  2. 2ผิวฟอยล์ด้านนอกทำหน้าที่กันไอน้ำ ต้องต่อเนื่อง และปิดรอยต่อด้วยเทปตามคำแนะนำผู้ผลิต
  3. 3ลมเย็นในท่อ
  4. 4ฉนวนบุภายในท่อ ช่วยเรื่องความร้อนและลดเสียงที่มากับลมในท่อ
  5. 5ผิวด้านที่สัมผัสลมต้องเป็นชนิดที่ออกแบบให้ใช้ในกระแสลม — ดูเอกสารผู้ผลิตเรื่องความเร็วลมและการทดสอบ

ถ้าท่อลมไม่หุ้มฉนวนจะเกิดอะไรขึ้น?

ท่อลมจ่ายลมเย็น (Supply Duct) มักเดินผ่านฝ้าเพดาน ใต้หลังคา หรือพื้นที่ที่ไม่ได้ปรับอากาศ ซึ่งอากาศรอบท่อร้อนและชื้นกว่าลมในท่อมาก ถ้าไม่มีฉนวน:

  • ความร้อนจากภายนอกไหลเข้าท่อ ลมที่ออกจากหัวจ่ายจึงอุ่นขึ้นกว่าที่ออกแบบไว้ ห้องปลายสายเย็นช้าหรือไม่เย็นพอ
  • ผิวท่อเย็นกว่าจุดน้ำค้างของอากาศรอบ ๆ ไอน้ำในอากาศจึงกลั่นตัวเป็นหยดน้ำบนผิวท่อ หยดลงฝ้าจนเป็นคราบ บวม หรือเกิดเชื้อรา
  • เครื่องปรับอากาศทำงานนานขึ้น เพื่อชดเชยความเย็นที่สูญเสียไป ค่าไฟจึงสูงขึ้น

ในทางกลับกัน ท่อลมร้อน (เช่น ระบบทำความร้อนในบางอาคาร) ก็สูญเสียความร้อนออกได้เช่นกัน หลักการเดียวกัน

ฉนวนท่อลมช่วยเรื่องอะไรบ้าง?

เรื่องฉนวนช่วยอย่างไร
------
ความร้อนเข้า/ออกท่อลดการถ่ายเทความร้อนผ่านผนังท่อ ลมถึงหัวจ่ายใกล้อุณหภูมิที่ออกแบบ
การควบแน่นที่ผิวท่อลมเย็นทำให้ผิวนอกของระบบฉนวนอุ่นกว่าจุดน้ำค้าง เมื่อความหนาเหมาะกับสภาพอากาศและมีแผงกันไอน้ำที่ต่อเนื่อง
พลังงานลดภาระที่เครื่องต้องชดเชย
เสียงในท่อเฉพาะฉนวนบุภายในท่อ (Duct Liner) ที่ผิวดูดซับเสียงได้ — ฉนวนหุ้มนอกท่อแทบไม่ช่วยเรื่องเสียงในท่อ

ทำไมเรื่องหยดน้ำสำคัญเป็นพิเศษในเมืองไทย?

อากาศในไทยร้อนชื้นเกือบทั้งปี จุดน้ำค้างของอากาศจึงค่อนข้างสูง ผิวท่อลมเย็นที่ไม่มีฉนวน หรือมีฉนวนแต่รอยต่อเปิด ก็มีโอกาสเกิดหยดน้ำได้ง่าย อ่านหลักการเต็มได้ที่ จุดน้ำค้างและการควบแน่นคืออะไร

ฉนวนอย่างเดียวไม่พอ ต้องต่อเนื่องด้วย

ฉนวนใยแก้วที่หุ้มท่อลมเย็นต้องมีผิวฟอยล์หรือแผงกันไอน้ำที่ปิดรอยต่อทุกจุด ถ้ามีช่องเปิด ไอน้ำจะซึมเข้าไปกลั่นตัวในเนื้อฉนวนและที่ผิวท่อ ดู Vapour Barrier คืออะไร ทำไมต้องต่อเนื่อง

ต้องหนาเท่าไร?

ไม่มีความหนาเดียวที่ใช้ได้กับทุกงาน ความหนาที่ต้องใช้ขึ้นกับอุณหภูมิลมในท่อ อุณหภูมิและความชื้นของพื้นที่ที่ท่อเดินผ่าน ค่าการนำความร้อนของฉนวน และข้อกำหนดของโครงการ ผู้ออกแบบระบบปรับอากาศจะเป็นผู้กำหนด หรือสอบถามเราพร้อมข้อมูลหน้างาน

เลือกแบบไหนต่อ

แหล่งอ้างอิง

  • ASHRAE Handbook — Fundamentals, บท Insulation for Mechanical Systems (หลักการควบคุมการควบแน่นและการสูญเสียพลังงาน)
  • NAIMA / Insulation Institute — A Guide to Insulated HVAC Duct Systems (AH121)
  • Johns Manville — Duct Liner vs. Duct Wrap (ข้อมูลความแตกต่างด้านเสียงและการติดตั้ง)
  • เอกสารผู้ผลิต Micro Duct Wrap FRK และ Micro Duct Liner (Microfiber)

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนท่อลมและระบบปรับอากาศ
  • Micro Duct Wrap FRK — ใยแก้วผิวฟอยล์เสริมแรงหุ้มนอกท่อลม ช่วยประหยัดพลังงานและคุมการควบแน่น
  • Micro Duct Liner PFL — แผ่นใยแก้วบุในท่อลม เป็นฉนวนและดูดซับเสียงลมในท่อ (มีค่า NRC เผยแพร่)
  • Aeroflex ACOUSTEX — โฟมเซลล์เปิดไร้เส้นใย หนา 25 มม. บุท่อลมเพื่อดูดซับเสียงในท่อ
  • Duct Excel ISODEC — ท่อลมอ่อนหุ้มฉนวนใยแก้วสำเร็จจากโรงงาน มี 2 ชนิดตามความเร็วลมและแรงดัน
ดูสินค้าที่เกี่ยวข้อง ให้ช่วยเลือกสินค้า

ความรู้ที่เกี่ยวข้อง