ฉนวนและวัสดุซับเสียงทำตัวอย่างไรเมื่อเจอไฟ: โฟมกับใยแร่ต่างกันอย่างไร?

7 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 10 ต.ค. 2569

แผ่นใยแร่และแผ่นโฟมสีเข้มวางบนโต๊ะทดลอง มีตะเกียงเปลวไฟสีแดงดวงเล็กตั้งอยู่ตรงกลาง

สรุปสั้น

ฉนวนแบ่งได้เป็นสองกลุ่มเมื่อมองเรื่องไฟ ใยแร่ (ใยหิน ใยแก้ว) เป็นเส้นใยอนินทรีย์ที่แทบไม่เป็นเชื้อเพลิง หลายรุ่นจึงได้ระดับ "ไม่ติดไฟ" ส่วนโฟมและเส้นใยพลาสติก (โฟมยาง โฟม PE โฟมซับเสียง ใยโพลีเอสเตอร์) เป็นวัสดุอินทรีย์ที่ติดไฟได้ สารหน่วงไฟช่วยให้ติดยากขึ้นหรือลามช้าลงในการทดสอบที่ระบุ แต่ไม่ได้เปลี่ยนให้เป็นวัสดุไม่ติดไฟ สิ่งสำคัญคือผลทดสอบแต่ละมาตรฐานวัดคนละเรื่อง ผ่านมาตรฐานหนึ่งจึงไม่ได้แปลว่าผ่านอีกมาตรฐานหนึ่ง ต้องถามเสมอว่าทดสอบตามมาตรฐานใด ที่ความหนาเท่าไร และกับสินค้าที่มีผิวปิดแบบใด

สองกลุ่มวัสดุ ทำตัวต่างกันอย่างไรในกองไฟ

	ใยแร่ (ใยหิน ใยแก้ว)	โฟมและเส้นใยพลาสติก
---	---	---
เนื้อวัสดุ	เส้นใยอนินทรีย์จากหินหรือแก้วหลอม มีสารยึดเกาะอินทรีย์ปริมาณน้อย	พอลิเมอร์อินทรีย์ (ยางสังเคราะห์ PE โพลียูรีเทน โพลีเอสเตอร์)
เป็นเชื้อเพลิงหรือไม่	เส้นใยไม่เป็นเชื้อเพลิง หลายรุ่นได้ระดับไม่ติดไฟ	เป็นเชื้อเพลิงได้ ระดับขึ้นกับสูตรและสารหน่วงไฟ
เมื่อร้อนจัด	ใยหินคงรูปได้ถึงอุณหภูมิสูงมาก ใยแก้วอ่อนตัวที่อุณหภูมิต่ำกว่าใยหิน	อ่อนตัว หลอม หด หรือไหม้เป็นถ่าน บางชนิดหยดเป็นไฟและเกิดควันมาก
สิ่งที่เปลี่ยนผลได้	ผิวปิด เช่น ฟอยล์ กระดาษ ผ้า และกาว	ความหนา ความหนาแน่น ผิวปิด และวัสดุที่ปิดทับ

ตารางนี้บอกแนวโน้มของกลุ่มวัสดุ ไม่ได้บอกผลของสินค้ารุ่นใดรุ่นหนึ่ง และไม่ได้แปลว่าโฟมใช้ไม่ได้ วัสดุติดไฟได้จำนวนมากถูกใช้อย่างถูกต้องในอาคารเมื่อผ่านการทดสอบที่ข้อกำหนดเรียกร้อง ติดตั้งในตำแหน่งที่เหมาะสม และมีวัสดุปิดทับตามที่ออกแบบ

สารหน่วงไฟทำอะไรได้ และทำอะไรไม่ได้

สารหน่วงไฟ (Flame Retardant) ทำให้วัสดุติดไฟจากแหล่งความร้อนขนาดเล็กได้ยากขึ้น ลามช้าลง หรือดับเองเมื่อเอาเปลวไฟออกในเงื่อนไขของการทดสอบนั้น แต่เมื่อเจอไฟขนาดใหญ่ วัสดุอินทรีย์ยังเผาไหม้และปล่อยความร้อนกับควันได้ คำว่า "ไม่ลามไฟ" หรือ "Fire Retardant" บนฉลากจึงต้องตามด้วยชื่อมาตรฐานและผลทดสอบเสมอ

ผลทดสอบแต่ละแบบวัดอะไร

มาตรฐาน	ออกแบบมาสำหรับ	สิ่งที่วัด	ผลที่รายงาน
---	---	---	---
EN 13501-1	ผลิตภัณฑ์ก่อสร้าง (ยุโรป)	จัดระดับจากชุดการทดสอบหลายแบบ: ความไม่ติดไฟ ค่าความร้อนจากการเผาไหม้ การเผาแบบมุมห้อง (SBI) และการติดไฟจากเปลวเล็ก	ระดับ A1 ถึง F พร้อมระดับย่อยควัน (s) และหยดไฟ (d)
BS 476 Part 6	วัสดุบุผนังและฝ้า (อังกฤษ)	อัตราการปล่อยความร้อนในห้องเผาขนาดเล็ก	ดัชนีการแพร่ไฟ (I และดัชนีย่อย)
BS 476 Part 7	วัสดุบุผนังและฝ้า (อังกฤษ)	ระยะที่เปลวไฟลามไปบนผิว	Class 1 ถึง Class 4
ASTM E84	วัสดุผิวผนังและฝ้า (สหรัฐฯ)	การลามไฟบนผิวและความหนาแน่นควันในอุโมงค์ทดสอบ 10 นาที เทียบกับวัสดุอ้างอิง	ดัชนีการลามไฟ และดัชนีควัน
UL 94	ชิ้นส่วนพลาสติกในอุปกรณ์และเครื่องใช้ไฟฟ้า	ชิ้นตัวอย่างขนาดเล็กเจอเปลวไฟจากหัวเผาเล็ก ดูเวลาที่ไหม้ต่อและหยดไฟ	HB, V-2, V-1, V-0, 5V และระดับสำหรับโฟม (HF)
California TB 117-2013	วัสดุในเฟอร์นิเจอร์บุนวม	การทนต่อการคุกรุ่นจากบุหรี่ที่ติดไฟ ไม่ใช่เปลวไฟ	ผ่าน / ไม่ผ่าน ของผ้าหุ้ม ชั้นกั้น และวัสดุไส้

"Class 0" ไม่ใช่การทดสอบ และไม่ได้แปลว่าไม่ติดไฟ

Class 0 เป็นระดับที่กฎข้อบังคับอาคารกำหนดขึ้นจากผลสองการทดสอบรวมกัน คือได้ Class 1 ตาม BS 476 Part 7 และมีดัชนีตาม Part 6 ต่ำกว่าเกณฑ์ (หรือเป็นวัสดุไม่ติดไฟทั้งเนื้อ) วัสดุติดไฟได้ที่มีผิวลามไฟน้อยจึงได้ Class 0 ได้ ระดับนี้พูดถึงผิวของวัสดุ ไม่ได้บอกว่าเนื้อวัสดุไม่เป็นเชื้อเพลิง

ทำไมผ่านมาตรฐานหนึ่งจึงไม่เท่ากับผ่านอีกมาตรฐานหนึ่ง

แหล่งไฟต่างกัน — บุหรี่ที่คุกรุ่น เปลวไฟเล็กจากหัวเผา กับการเผาในอุโมงค์หรือมุมห้อง ให้ความร้อนต่างกันหลายระดับ
ขนาดและการวางชิ้นงานต่างกัน — แท่งพลาสติกเล็ก ๆ ที่ตั้งดิ่ง ไม่ได้บอกพฤติกรรมของแผ่นขนาดใหญ่ที่ติดอยู่บนฝ้า
สิ่งที่วัดต่างกัน — บางการทดสอบดูการลามบนผิว บางการทดสอบดูความร้อนที่ปล่อยออกมา บางการทดสอบดูแค่ว่าติดไฟจากบุหรี่หรือไม่
ขอบเขตต่างกัน — UL 94 ออกแบบมาสำหรับชิ้นส่วนพลาสติกในอุปกรณ์ ส่วน TB 117-2013 สำหรับเฟอร์นิเจอร์บุนวม ทั้งสองไม่ได้ออกแบบมาเพื่อจัดระดับวัสดุบุผนังหรือฝ้าของอาคาร
ผลผูกกับความหนาและผิวปิด — สินค้าเดียวกันที่หนาต่างกันหรือมีผิวต่างกันอาจได้ผลต่างกัน เช่น เอกสารของ AERO-ROOF รายงาน UL 94 V-0 ที่ความหนา 13 มม. และ Class 0 ตาม BS 476 Part 6 และ 7 ที่ความหนา 10 มม. ซึ่งเป็นผลจากคนละการทดสอบและคนละความหนา

มาตรฐาน ASTM E84 เองระบุไว้ว่าเป็นการเปรียบเทียบพฤติกรรมการลามไฟบนผิว ค่าดัชนีการลามไฟเพียงอย่างเดียวไม่ได้จัดวัสดุเป็นวัสดุไม่ติดไฟ และวัสดุที่หลอม หยด หรือหลุดจากตำแหน่งระหว่างทดสอบอาจได้ดัชนีต่ำโดยเทียบตรง ๆ กับวัสดุที่คงอยู่กับที่ไม่ได้

ผลทั้งหมดข้างต้นเป็นเรื่องพฤติกรรมต่อไฟของวัสดุ ไม่ใช่อัตราการทนไฟของผนัง พื้น หรือช่องเปิด ซึ่งเป็นผลของระบบทั้งชุดที่ทดสอบ อ่าน พฤติกรรมต่อไฟ ไม่ติดไฟ และอัตราการทนไฟ ต่างกันอย่างไร

ตัวอย่างข้อมูลจากเอกสารผู้ผลิตใยหิน

แผ่นใยหินใช้งานทั่วไป: ROCKWOOL Thermalrock S ระบุว่าไม่ติดไฟ ระดับ A1 ตาม EN 13501-1 ไม่รวมผิวฟอยล์ — เป็นตัวอย่างว่าผิวปิดต้องพิจารณาแยก
แผ่นใยหินสำหรับระบบป้องกันไฟ: ROCKWOOL Conlit H110 เอกสารระบุว่าใยหิน ROCKWOOL ไม่ติดไฟและมีจุดหลอมเหลวประมาณ 1,000°C ใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบป้องกันไฟแบบ Passive
แผ่นใยหินปิดช่องว่างผนังกระจกกับขอบพื้น: ROCKWOOL Rocksafe Plus ระบุว่าไม่ติดไฟตาม BS 476 Part 4 และจุดหลอมเหลวไม่ต่ำกว่า 1,000°C ตาม DIN 4102-17 ส่วนผลทนไฟตาม BS 476 Part 20 เป็นของรูปแบบการติดตั้งที่ทดสอบ ไม่ใช่ของแผ่นใยหินเพียงอย่างเดียว

อ่านเพิ่มที่ ใยหินในงานป้องกันไฟแบบ Passive

คำถามที่ควรถามผู้ขาย

ทดสอบตามมาตรฐานอะไร และเป็นฉบับปีใด
ผลที่ได้คือระดับหรือดัชนีเท่าไร ไม่ใช่แค่คำว่า "ผ่าน" หรือ "ไม่ลามไฟ"
ทดสอบที่ความหนาและความหนาแน่นเท่าไร ตรงกับรุ่นที่จะซื้อหรือไม่
ทดสอบพร้อมผิวปิดหรือกาวแบบที่จะใช้จริงหรือไม่
ใครเป็นผู้ทดสอบ และมีรายงานหรือใบรับรองให้ดูหรือไม่
ผลนี้เป็นของวัสดุหรือของระบบที่ทดสอบ
ข้อกำหนดของโครงการหรือกฎหมายเรียกร้องมาตรฐานใด และผลที่มีตรงกับที่เรียกร้องหรือไม่

หากเอกสารของสินค้าไม่ได้ระบุผลทดสอบไฟ ให้ถือว่ายังไม่มีข้อมูล ไม่ควรอนุมานจากชนิดวัสดุหรือจากสินค้าที่หน้าตาคล้ายกัน

งานที่มีข้อกำหนดด้านไฟ

การเลือกวัสดุบุผนัง ฝ้า และฉนวนในเส้นทางหนีไฟ ห้องเครื่อง ครัว อาคารสูง และอาคารสาธารณะ ต้องเป็นไปตามกฎหมายควบคุมอาคารและข้อกำหนดของโครงการ ให้ผู้ออกแบบหรือวิศวกรด้านความปลอดภัยจากอัคคีภัยเป็นผู้กำหนด บทความนี้อธิบายหลักการ ไม่ใช่คำรับรองว่าวัสดุใดใช้กับงานใดได้

แหล่งอ้างอิง

Scottish Government — Building standards technical handbook, Annex 2.E Reaction to fire (ระดับตาม EN 13501-1 และการทดสอบที่ใช้กับแต่ละระดับ)
ASTM International — ASTM E84 Standard Test Method for Surface Burning Characteristics of Building Materials (ขอบเขตและข้อจำกัด)
Singapore Civil Defence Force — Fire Code, Clause 3.13 Classification of spread of flame (นิยาม Class 0, BS 476 Part 6 และ Part 7)
UL Solutions — Combustion (Fire) Tests for Plastics (ระดับและวิธีทดสอบของ UL 94)
Interpower — The UL 94 Standard for Safety (ขอบเขตของ UL 94 สำหรับชิ้นส่วนพลาสติกในอุปกรณ์)
Legal Information Institute, Cornell Law School — 16 CFR 1640.1 (TB 117-2013 เป็นมาตรฐานการทนการคุกรุ่นของวัสดุในเฟอร์นิเจอร์บุนวม)
California CEQAnet — Technical Bulletin 117-2013 (ขอบเขตของ TB 117-2013)
Czech Technical University — Compartment and façade large scale tests: behaviour comparison of different insulating materials in case of fire (บทคัดย่อ)
PCC Group — Is PUR foam flammable? (ระดับ Euroclass ที่พบบ่อยของโฟม PUR และผลของวัสดุปิดทับ)
ROCKWOOL Asia — Frequently Asked Questions (ใยหินกับการจัดระดับด้านไฟ)
GetBestInsulations — ข้อมูลสินค้าที่ตรวจสอบแล้วของ ROCKWOOL Thermalrock S, Conlit H110, Rocksafe Plus และ AERO-ROOF (อ้างอิงเอกสารของผู้ผลิตตามที่ระบุในหน้าสินค้า)

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนและวัสดุกันไฟ ฉนวนกันความร้อนอาคาร วัสดุดูดซับเสียง

ROCKWOOL Thermalrock S — แผ่นใยหินใช้งานทั่วไป ไม่ติดไฟ ระดับ A1 ตาม EN 13501-1 (ไม่รวมผิวฟอยล์)
ROCKWOOL Conlit H110 — ใยหินสูตรพิเศษ 110 กก./ลบ.ม. ใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบป้องกันไฟแบบ Passive
ROCKWOOL Rocksafe Plus — ใยหินปิดช่องผนังกระจกกับขอบพื้น ไม่ติดไฟตาม BS 476 Part 4 ผลทนไฟเป็นของระบบที่ทดสอบ