LINE สอบถามราคา

การป้องกันไฟ

ใยหินในงานป้องกันไฟแบบ Passive (Fire Stopping / Curtain Wall Safing) ใช้อย่างไร?

6 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 26 ก.ย. 2569

รูปตัดอาคารสองชั้น ช่องระหว่างขอบพื้นคอนกรีตกับผนังกระจกถูกอุดด้วยก้อนฉนวน มีเปลวไฟเล็ก ๆ และลูกศรความร้อนสีแดงอยู่ในห้องชั้นล่าง
สรุปสั้น

งานป้องกันไฟแบบ Passive คือการแบ่งอาคารเป็นพื้นที่กันไฟ (Fire Compartment) แล้วปิดช่องโหว่ เช่น รอยต่อ ช่องท่อ และช่องระหว่างผนังกระจก (Curtain Wall) กับขอบพื้น ไม่ให้ไฟและควันลามข้ามไป ใยหินที่ไม่ติดไฟถูกใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบปิดช่องเหล่านี้ แต่อัตราการทนไฟเป็นของระบบที่ผ่านการทดสอบ และขึ้นกับความหนา ความหนาแน่น การอัดแน่น วิธียึด และวัสดุรอบข้าง ต้องติดตั้งตามรายละเอียดที่ทดสอบโดยผู้ติดตั้งที่มีคุณสมบัติ และได้รับการอนุมัติตามข้อกำหนดท้องถิ่น

แผนภาพเปรียบเทียบ: พฤติกรรมต่อไฟทดสอบตัววัสดุเมื่อโดนไฟ ส่วนอัตราการทนไฟทดสอบผนังหรือระบบทั้งชุดว่ากั้นไฟได้นานเท่าใดพฤติกรรมต่อไฟ 12อัตราการทนไฟ 34 แผนภาพเปรียบเทียบ: พฤติกรรมต่อไฟทดสอบตัววัสดุเมื่อโดนไฟ ส่วนอัตราการทนไฟทดสอบผนังหรือระบบทั้งชุดว่ากั้นไฟได้นานเท่าใดพฤติกรรมต่อไฟ 12อัตราการทนไฟ 34
  1. 1ทดสอบตัววัสดุ: ติดไฟง่ายไหม ลามไฟแค่ไหน มีควันหรือหยดไฟหรือไม่ แล้วจัดชั้นตามมาตรฐาน เช่น EN 13501-1 — วัสดุไม่ติดไฟ (Non-combustible) ก็เป็นผลของการทดสอบกลุ่มนี้
  2. 2ควันและหยดไฟเป็นส่วนหนึ่งของการจัดชั้น
  3. 3ทดสอบผนัง พื้น หรือระบบอุดช่องเปิดทั้งชุดบนเตาทดสอบ ตามแบบที่ติดตั้งจริง
  4. 4ผลเป็นระยะเวลาที่ยังกั้นไฟได้ตามเกณฑ์ (เช่น 60 หรือ 120 นาที) — เป็นค่าของระบบนั้น ไม่ใช่ของวัสดุชิ้นเดียว

หลักการ: แบ่งพื้นที่กันไฟ (Compartmentation)

ผนังและพื้นที่กำหนดให้กั้นไฟจะช่วยจำกัดไฟ ความร้อน และควันไว้ในพื้นที่ต้นเพลิง ให้ผู้ใช้อาคารมีเวลาอพยพและเจ้าหน้าที่มีเวลาควบคุมเพลิง แต่ผนังหรือพื้นกันไฟจะได้ผลก็ต่อเมื่อไม่มีช่องโหว่ จุดที่มักเป็นปัญหาคือ

  • ช่องที่ท่อ สายไฟ รางเคเบิล หรือท่อลมทะลุผ่านผนังและพื้น (Penetration)
  • รอยต่อระหว่างผนังกับพื้นหรือเพดาน (Linear Joint)
  • ช่องระหว่างขอบพื้นกับผนังกระจก (Perimeter Void) ซึ่งเป็นทางให้ไฟลามจากชั้นล่างขึ้นชั้นบน

ใยหินทำหน้าที่อะไรในระบบ

  • เป็นวัสดุอุดที่ไม่ติดไฟ อัดเข้าช่องให้แน่นเพื่อกันเปลวไฟและก๊าซร้อน
  • มักใช้ร่วมกับชิ้นส่วนอื่นของระบบ เช่น ขายึดหรือโครงรองรับ สารเคลือบหรือซีลแลนท์กันไฟ และแผ่นปิดผิว ตามที่ระบบที่ทดสอบกำหนด
  • ใยหินแต่ละรุ่นออกแบบมาต่างกัน เช่น ROCKWOOL Rocksafe Plus สำหรับช่องระหว่าง Curtain Wall กับขอบพื้น และ ROCKWOOL Conlit H110 ซึ่งผู้ผลิตระบุว่าใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบป้องกันไฟ

"ไม่ติดไฟ" เป็นคุณสมบัติของแผ่นใยหิน ส่วน "ทนไฟได้กี่นาที" เป็นผลของระบบ อ่าน พฤติกรรมต่อไฟ ไม่ติดไฟ และอัตราการทนไฟต่างกันอย่างไร

ตัวอย่าง: ปิดช่อง Curtain Wall (Safing)

ผนังกระจกโดยทั่วไปไม่ได้ออกแบบให้เป็นผนังกันไฟ ช่องระหว่างขอบพื้นคอนกรีตกับผนังกระจกจึงต้องปิดด้วยระบบที่ผ่านการทดสอบ

ROCKWOOL รายงานผลทนไฟตาม BS 476 Part 20 ของ Rocksafe Plus สำหรับรูปแบบการติดตั้งที่ทดสอบ: แผ่นหนา 135 มม. อัดให้แคบลงอย่างน้อย 15% ของความกว้าง ติดตั้งในช่องเปิดของพื้นคอนกรีต — ผลนี้ไม่ใช่คุณสมบัติของแผ่นใยหินเพียงอย่างเดียว ถ้าหน้างานต่างจากที่ทดสอบ เช่น ช่องกว้างกว่า อัดน้อยกว่า หรือโครงสร้างต่างไป ต้องให้ผู้ผลิตหรือวิศวกรประเมิน

ในต่างประเทศ ระบบปิดช่องรอบขอบพื้น (Perimeter Fire Containment) มีมาตรฐานทดสอบเฉพาะ เช่น ASTM E2307 ในอเมริกาเหนือ โครงการในประเทศไทยต้องตรวจว่าผู้ออกแบบและหน่วยงานท้องถิ่นยอมรับผลทดสอบตามมาตรฐานใด

อะไรบ้างที่มีผลต่ออัตราการทนไฟ

ปัจจัยทำไมสำคัญ
------
ความหนาและความหนาแน่นของใยหินต้องตรงกับที่ใช้ในการทดสอบ
การอัดแน่น (Compression)ถ้าอัดน้อยไป อาจเกิดช่องเมื่อโครงสร้างขยับหรือเมื่อโดนความร้อน
วิธียึดและโครงรองรับใยหินต้องอยู่กับที่ตลอดการเกิดเพลิงไหม้
ขนาดช่องและการเคลื่อนตัวของอาคารระบบถูกทดสอบกับช่วงความกว้างและการเคลื่อนตัวที่กำหนด
ซีลแลนท์ สารเคลือบ และวัสดุรอบข้างเป็นส่วนหนึ่งของระบบ ใช้ยี่ห้ออื่นแทนอาจไม่ครอบคลุมผลทดสอบ
ตำแหน่งและทิศทางการติดตั้งแนวนอนกับแนวตั้งถูกทดสอบแยกกัน

ความปลอดภัยและการอนุมัติ

  • อย่าเลือกใยหินจากความหนาแน่นหรือคำว่า "ไม่ติดไฟ" แล้วติดตั้งเอง งานป้องกันไฟต้องใช้ระบบที่ผ่านการทดสอบและติดตั้งตามรายละเอียดนั้น
  • ให้วิศวกรด้านความปลอดภัยจากอัคคีภัยหรือผู้ออกแบบเป็นผู้กำหนดระบบ และให้ผู้ติดตั้งที่มีคุณสมบัติเป็นผู้ติดตั้ง
  • ผู้ผลิตระบุให้ตรวจสอบการอนุมัติของหน่วยงานท้องถิ่น ข้อกำหนดขึ้นกับกฎหมายควบคุมอาคารและประเภทอาคาร
  • เก็บเอกสารผลทดสอบ รายละเอียดการติดตั้ง และภาพถ่ายก่อนปิดงาน เพื่อการตรวจรับ
  • เมื่อมีการเจาะผนังหรือพื้นเพิ่มภายหลัง ต้องปิดช่องใหม่ด้วยระบบที่ผ่านการทดสอบ

ข้อผิดพลาดที่พบบ่อย

  • อ้างว่าแผ่นใยหิน "ทนไฟ 2 ชั่วโมง" โดยไม่ระบุระบบที่ทดสอบ
  • ใช้ใยหินงานกันเสียงหรือกันความร้อนทั่วไปแทนรุ่นที่ใช้ในระบบที่ทดสอบ
  • ตัดแผ่นพอดีช่องโดยไม่อัดตามที่กำหนด หรือไม่มีตัวยึด
  • ปิดช่องด้วยใยหินแต่ไม่ใส่ซีลแลนท์หรือสารเคลือบที่ระบบกำหนด

แหล่งอ้างอิง

  • ROCKWOOL (Thailand) — Rocksafe Plus Data Sheet (300 301-11/20 V4)
  • ROCKWOOL (Thailand) — Conlit Data Sheet (300 319-07/22 V3)
  • ROCKWOOL North America — Perimeter Fire Containment System Technical Guide (Curtain wall systems)
  • ROCKWOOL Asia — Fire resistance (Fire resilience)
  • BS 476 Part 20 — Method for determination of the fire resistance of elements of construction (general principles)
  • ASTM E2307 — Fire resistance of perimeter fire barriers (ชื่อมาตรฐาน)
  • EN 13501-2 — Fire classification: fire resistance tests

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนและวัสดุกันไฟ
  • ROCKWOOL Rocksafe Plus — ใยหินหนา 135 มม. ปิดช่องว่างระหว่างผนังกระจกกับขอบพื้น ผลทนไฟเป็นของระบบที่ทดสอบ
  • ROCKWOOL Conlit H110 — ใยหิน 110 kg/m³ สูตรเฉพาะ ใช้เป็นส่วนหนึ่งของระบบป้องกันไฟแบบ Passive
ดูสินค้าที่เกี่ยวข้อง ให้ช่วยเลือกสินค้า

ความรู้ที่เกี่ยวข้อง