แผ่นเส้นใยแร่ (Mineral Fiber Board) คืออะไร ซับเสียงได้อย่างไร?
แผ่นเส้นใยแร่ (Mineral Fiber Board / Mineral Fibre Ceiling Tile) คือแผ่นเนื้อพรุนที่ขึ้นรูปจากเส้นใยแร่ผสมสารเติมและสารยึดเกาะ ใช้เป็นแผ่นฝ้าหรือแผ่นติดผนังเพื่อดูดซับเสียงและลดเสียงก้องในห้อง เสียงจะซึมเข้าไปในรูพรุนเล็ก ๆ ที่ผิวและเนื้อแผ่นแล้วสูญเสียพลังงานไป ข้อที่ต้องรู้คือแผ่นชนิดนี้ไม่ชอบความชื้นสูง และการทาสีทับมักทำให้ซับเสียงได้น้อยลง ส่วนค่าการซับเสียงเป็นของแต่ละรุ่นและวิธีติดตั้ง ไม่ใช่ของ "แผ่นเส้นใยแร่" ทั่วไป
แผ่นเส้นใยแร่ทำจากอะไร
สูตรของแต่ละผู้ผลิตไม่เหมือนกัน แต่โดยทั่วไปประกอบด้วย
- เส้นใยแร่ (Mineral Wool) เป็นโครงหลักของแผ่น
- สารเติมน้ำหนักเบา เช่น เพอร์ไลต์ (Perlite) ซึ่งช่วยให้เนื้อแผ่นมีรูพรุน และดินเหนียว (Clay)
- สารยึดเกาะ (Binder) ที่พบบ่อยคือแป้ง (Starch)
- บางรุ่นมีสัดส่วนวัสดุรีไซเคิลผสมอยู่ด้วย
ส่วนผสมถูกขึ้นรูปเป็นแผ่นแข็ง แล้วทำผิวหน้าให้มีรูหรือร่องเล็ก ๆ และเคลือบสีจากโรงงาน แผ่นจึงแข็งพอจะวางบนโครงฝ้าหรือติดกาวได้ ต่างจากฉนวนใยแก้วหรือใยหินแบบม้วนที่นุ่มและต้องมีวัสดุปิดผิว
คำว่า "ฝ้าอะคูสติก" ในตลาดมีหลายวัสดุ บางรุ่นเป็นแผ่นเส้นใยแร่อัดแข็ง บางรุ่นเป็นแผ่นใยแก้วปิดผิว เช่น SCG Cylence Armax ซึ่งเป็นแผ่นฝ้าใยแก้ว ผิวหน้าไวนิลสีขาว ด้านหลังปิดอะลูมิเนียมฟอยล์ ใช้วางบนโครงทีบาร์ ทั้งสองแบบใช้ลดเสียงก้องเหมือนกัน แต่เนื้อวัสดุ น้ำหนัก และการดูแลต่างกัน อ่านเพิ่มที่ แผ่นฝ้าอะคูสติกเลือกอย่างไร
ซับเสียงได้อย่างไร
แผ่นเส้นใยแร่เป็นวัสดุดูดซับเสียงแบบพรุน (Porous Absorber) เมื่อคลื่นเสียงตกกระทบ อากาศจะสั่นเข้าไปในรูพรุนและช่องว่างระหว่างเส้นใย แรงเสียดทานในช่องเล็ก ๆ เหล่านี้เปลี่ยนพลังงานเสียงบางส่วนเป็นความร้อนปริมาณน้อยมาก เสียงที่สะท้อนกลับเข้าห้องจึงลดลง
สิ่งที่มีผลต่อการซับเสียง
- ผิวหน้าต้องเปิด รู ร่อง หรือผิวพรุนคือทางที่เสียงเข้าไปในเนื้อแผ่น
- ความหนาและความหนาแน่น แผ่นบางซับเสียงแหลมและเสียงพูดได้ดีกว่าเสียงทุ้ม
- วิธีติดตั้ง แผ่นเดียวกันที่แขวนโดยมีช่องอากาศด้านหลังกับที่ติดแนบผิวแข็ง ให้ผลทดสอบไม่เท่ากัน
ตัวเลขที่ใช้เปรียบเทียบคือ ค่า NRC และค่าสัมประสิทธิ์การดูดซับเสียง ซึ่งต้องอ่านคู่กับความหนาและวิธีติดตั้งที่ใช้ทดสอบเสมอ
ความชื้นมีผลอย่างไร
แผ่นที่ใช้สารยึดเกาะอย่างแป้งจะอ่อนตัวเมื่อเจอความชื้นสูงเป็นเวลานาน อาการที่พบคือแผ่นแอ่นตัว (Sag) เป็นคราบ หรือขึ้นรา ผู้ผลิตฝ้าเส้นใยแร่รายใหญ่จึงแนะนำให้ใช้รุ่นทนความชื้นในพื้นที่ชื้นสูงหรือชื้นตามฤดูกาล และไม่แนะนำให้ใช้ในพื้นที่ที่เปียกชื้นต่อเนื่อง เช่น ห้องอาบน้ำหรือสระว่ายน้ำในร่ม
ข้อควรทำ
- ติดตั้งบนพื้นผิวที่แห้ง ไม่มีน้ำรั่วซึมจากหลังคาหรือท่อ
- แก้ปัญหารั่วและการควบแน่นก่อนติดแผ่น ไม่ใช่ใช้แผ่นปิดทับ
- ถามผู้ขายถึงช่วงความชื้นที่รุ่นนั้นรับได้ หากเป็นห้องที่ไม่ได้เปิดแอร์ตลอดหรืออยู่ใกล้ครัวและห้องน้ำ
ทาสีทับได้ไหม
ทาได้ในทางกายภาพ แต่ไม่ควรคาดหวังว่าจะซับเสียงได้เท่าเดิม สีทั่วไปจะปิดสะพานข้ามรูพรุนที่ผิว เสียงจึงเข้าไปในเนื้อแผ่นได้น้อยลง ผู้ผลิตบางรายระบุด้วยว่าการทาสีซ้ำอาจกระทบผลทดสอบด้านไฟ การทนการแอ่นตัว และการรับประกัน
ตัวอย่างจากการวัดของเราเอง: M-Board แผ่นเส้นใยแร่ขนาด 300 × 600 × 12 มม. วัดได้ NRC 0.53 เมื่อไม่ทาสี — เป็นผลวัดเวลาก้องในห้องทดสอบโดย Get Best Sound ไม่ใช่รายงานของผู้ผลิต — และในการวัดเดียวกัน แผ่นที่ทาสีทับซับเสียงได้น้อยลง (ประมาณ 0.39) หากต้องการเปลี่ยนสีห้อง ควรเลือกแผ่นที่มีสีจากโรงงาน หรือปรึกษาเราก่อนทาสีทับ
ใช้ที่ไหน
| รูปแบบ | ลักษณะการติดตั้ง | เหมาะกับ |
|---|---|---|
| --- | --- | --- |
| แผ่นฝ้าวางบนโครงทีบาร์ | วางในช่องโครงฝ้า ถอดเปลี่ยนได้ | สำนักงาน ห้องเรียน ร้านค้า ทางเดิน |
| แผ่นติดกาวบนผิวเดิม | ติดบนฝ้าฉาบเรียบหรือผนังที่มีอยู่ | ห้องที่มีฝ้าเรียบแล้วและต้องการเพิ่มพื้นที่ซับเสียง |
ห้องที่มักได้ประโยชน์คือห้องที่เสียงพูดก้องจนฟังไม่ชัด เช่น ห้องประชุม ห้องเรียน และร้านอาหาร M-Board เป็นแบบติดกาวบนฝ้าหรือผนังเรียบเดิม จึงไม่ต้องรื้อฝ้าหรือทำโครงใหม่ ส่วนจำนวนแผ่นที่ต้องใช้ขึ้นกับขนาดห้องและพื้นผิวเดิม อ่านหลักคิดได้ที่ เสียงก้องและเวลาก้อง
ข้อจำกัดที่ต้องเข้าใจ
- แผ่นซับเสียงลดเสียงก้องในห้อง แต่ไม่ได้กันเสียงทะลุผนังหรือฝ้าไปห้องข้าง ๆ อ่าน กันเสียงกับซับเสียงต่างกันอย่างไร
- ค่า NRC ของรุ่นหนึ่งใช้แทนอีกรุ่นไม่ได้ แม้จะเป็น "เส้นใยแร่" เหมือนกัน
- ข้อมูลด้านไฟต้องดูจากเอกสารผลทดสอบของรุ่นนั้นโดยตรง หากโครงการมีข้อกำหนดด้านไฟ ให้ขอเอกสารก่อนสั่งซื้อ
แหล่งอ้างอิง
- Armstrong World Industries — Frequently Asked Questions (ส่วนผสมของฝ้าเส้นใยแร่ ความชื้น การทาสี การทำความสะอาด)
- The Construction Specifier — Customize acoustic ceilings with specialty coatings (ผลของสีต่อรูพรุนและการซับเสียง)
- SCG International — SCG Armax Acoustic Ceiling Tile (หน้าสินค้า)
- GetBestInsulations — ข้อมูลสินค้าที่ตรวจสอบแล้วของ M-Board (ผลวัดเวลาก้องโดย Get Best Sound ธ.ค. 2024) และ SCG Cylence Armax
สินค้าที่เกี่ยวข้อง
หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้
- M-Board — แผ่นเส้นใยแร่ 12 มม. ติดกาวบนฝ้าหรือผนังเรียบเดิม NRC 0.53 (วัดโดย Get Best Sound ไม่ทาสี)
- SCG Cylence Armax — แผ่นฝ้าใยแก้วผิวไวนิลขาว หลังฟอยล์ หนา 19/25 มม. สำหรับโครงทีบาร์
