เลือกฝ้าดูดซับเสียงอย่างไร: แผ่นฝ้าทีบาร์ หรือแผ่นติดทับฝ้าเรียบเดิม?
ถ้าห้องมีโครงฝ้าทีบาร์อยู่แล้วหรือกำลังจะทำฝ้าใหม่ ให้ใช้แผ่นฝ้าดูดซับเสียงแบบวางบนโครง ซึ่งได้ช่องอากาศเหนือฝ้าช่วยการดูดซับเสียงความถี่ต่ำ ถ้าห้องมีฝ้าฉาบเรียบที่ไม่อยากรื้อ ให้ใช้แผ่นซับเสียงชนิดติดกาวทับฝ้าเดิม ซึ่งติดตั้งเร็วและแทบไม่เสียความสูงห้อง เวลาเทียบค่า NRC ต้องดูว่าทดสอบด้วยวิธีติดตั้งแบบใด และอย่าลืมเรื่องความชื้น การทำความสะอาด และเอกสารด้านไฟของรุ่นนั้น
สองแนวทางต่างกันอย่างไร
| เรื่องที่พิจารณา | แผ่นฝ้าดูดซับเสียงบนโครงทีบาร์ | แผ่นซับเสียงติดกาวทับฝ้าเรียบเดิม |
|---|---|---|
| --- | --- | --- |
| เหมาะกับ | ห้องที่มีโครงทีบาร์อยู่แล้ว หรืองานฝ้าใหม่ | ห้องที่มีฝ้ายิปซัมฉาบเรียบหรือผิวเรียบอยู่แล้ว |
| งานที่ต้องทำ | เปลี่ยนแผ่น หรือทำโครงแขวนใหม่ | ทากาวแล้วติดทับ ไม่ต้องรื้อฝ้า |
| ความสูงห้อง | ฝ้าใหม่ต้องเผื่อช่องเหนือฝ้า | เสียความสูงเท่าความหนาแผ่น |
| ช่องอากาศด้านหลัง | มี (ช่องเหนือฝ้า) | แทบไม่มี แผ่นแนบผิวเดิม |
| การเข้าถึงงานระบบเหนือฝ้า | ยกแผ่นออกได้ | เท่ากับฝ้าเดิม |
| รูปลักษณ์ | เห็นแนวโครงเป็นตาราง | เห็นแนวรอยต่อแผ่น จัดลายการเรียงได้ |
ไม่มีแบบใดเหมาะกับทุกห้อง ตัวตัดสินหลักคือฝ้าเดิมเป็นแบบไหน และห้องต้องการการดูดซับเสียงมากแค่ไหน
ค่า NRC บนแผ่นฝ้าบอกอะไร
NRC (Noise Reduction Coefficient) คือค่าเฉลี่ยของค่าการดูดซับเสียงที่ 250, 500, 1000 และ 2000 Hz ตามการทดสอบ ASTM C423 แล้วปัดเป็นขั้นละ 0.05 ใช้เทียบวัสดุเบื้องต้นได้ดี แต่มีสามเรื่องที่ต้องอ่านประกอบ ดูรายละเอียดที่ ค่า NRC คืออะไร
1. วิธีติดตั้งขณะทดสอบ มาตรฐาน ASTM E795 กำหนดรูปแบบการติดตั้งตัวอย่าง แผ่นฝ้ามักทดสอบแบบมีช่องอากาศด้านหลัง เช่น แบบ E-400 ซึ่งหน้าแผ่นอยู่ห่างจากผิวห้องทดสอบ 400 มม. เพื่อจำลองฝ้าแขวน ส่วนแบบ Type A คือวางแนบผิว แผ่นรุ่นเดียวกันทดสอบสองแบบนี้ได้ค่าไม่เท่ากัน จึงต้องเทียบค่าที่ทดสอบแบบเดียวกัน และเลือกค่าที่ใกล้กับการติดตั้งจริง
2. NRC เป็นค่าเฉลี่ยตัวเดียว แผ่นสองรุ่นที่ NRC เท่ากันอาจดูดซับเสียงทุ้มต่างกัน ถ้าห้องมีปัญหาเสียงทุ้มให้ดูค่าการดูดซับรายความถี่ เอกสารบางฉบับให้ค่า αw และระดับ Class A–E ตาม ISO 11654 แทน ซึ่งเป็นวิธีสรุปคนละแบบ
3. NRC ไม่ใช่ค่ากันเสียง แผ่นฝ้าที่ดูดซับเสียงดีไม่ได้แปลว่ากันเสียงข้ามห้องได้ดี ห้องที่ใช้ช่องเหนือฝ้าร่วมกัน เสียงยังข้ามผนังทางช่องเหนือฝ้าได้ การกันเสียงทางฝ้ามีค่าทดสอบของตัวเองแยกจากค่าการดูดซับ ดู ซับเสียงกับกันเสียงต่างกันอย่างไร
ความลึกช่องเหนือฝ้ามีผลอย่างไร
ช่องอากาศด้านหลังแผ่นทำให้วัสดุรูพรุนดูดซับความถี่ต่ำได้ดีขึ้น เพราะแผ่นอยู่ห่างจากผิวแข็งด้านหลังมากขึ้น ข้อมูลของผู้ผลิตแผ่นฝ้าใยหินรายหนึ่งแสดงให้เห็นชัด: แผ่นหนา 20 มม. รุ่นเดียวกัน เมื่อทดสอบที่ระยะแขวน 200 มม. ได้ αw 1.00 แต่เมื่อระยะห่างเหลือ 20 มม. ได้ αw 0.55
สิ่งที่ควรทำ:
- ถามผู้ขายว่าค่าในเอกสารทดสอบที่ระยะแขวนหรือความลึกช่องเหนือฝ้าเท่าไร
- ถ้าฝ้าจริงตื้นกว่าที่ทดสอบมาก ให้คาดว่าการดูดซับเสียงความถี่ต่ำจะต่ำกว่าเอกสาร
- แผ่นที่ติดแนบฝ้าเดิมทำงานใกล้เคียงการทดสอบแบบวางแนบผิว จึงควรใช้ค่าที่ทดสอบแบบนั้นในการคำนวณ
ความลึกที่เหมาะกับแต่ละโครงการขึ้นกับงานระบบเหนือฝ้าและความสูงห้องด้วย ไม่มีตัวเลขเดียวที่ใช้ได้ทุกงาน
ความชื้น คราบ และการทำความสะอาด
- ความชื้น — แผ่นฝ้าบางชนิดแอ่นตัวหรือเป็นคราบเมื่ออยู่ในที่ชื้นนาน ห้องที่ปิดแอร์เป็นช่วง ๆ ห้องใกล้ครัว ห้องน้ำ หรือพื้นที่กึ่งเปิด ควรถามผู้ผลิตว่ารุ่นนั้นรองรับความชื้นระดับใด
- น้ำรั่วจากหลังคาหรือท่อ — เป็นสาเหตุของคราบด่างที่พบบ่อย ควรแก้ต้นเหตุก่อนติดแผ่นใหม่
- การทำความสะอาด — ผิวหน้าแต่ละแบบดูแลต่างกัน โดยทั่วไปผู้ผลิตแนะนำการดูดฝุ่นด้วยหัวแปรงนุ่มหรือเช็ดด้วยผ้าหมาด และไม่ให้แผ่นเปียกชุ่ม ให้ทำตามคำแนะนำของรุ่นที่ใช้
- อย่าทาสีทับ — สีอุดรูพรุนที่ผิว การดูดซับเสียงจึงลดลง เว้นแต่ผู้ผลิตระบุว่าทำได้และบอกวิธี
พื้นที่ที่ติดได้จริง
ผลต่อเสียงก้องขึ้นกับพื้นที่ที่ติดจริง ไม่ใช่พื้นที่ฝ้าทั้งหมด โคมไฟฝัง หัวจ่ายลม ช่องเซอร์วิส และลำโพงฝ้ากินพื้นที่ไปส่วนหนึ่ง ถ้าคำนวณแล้วฝ้าให้การดูดซับไม่พอ ต้องเสริมที่ผนัง ดูวิธีคิดที่ ห้องประชุมเสียงก้อง
ตัวอย่างสินค้าแต่ละแนวทาง
- แผ่นฝ้าดูดซับเสียงบนโครงทีบาร์ — SCG Cylence Armax แผ่นใยแก้วผิวหน้าไวนิลสีขาว ด้านหลังเป็นอลูมิเนียมฟอยล์ หนา 19 และ 25 มม. ขนาด 600 × 600 และ 600 × 1200 มม. ผู้ผลิตแนะนำคลิปล็อกเพื่อกันแผ่นขยับจากแรงลม ค่าการดูดซับเสียงของรุ่นนี้อยู่ระหว่างตรวจสอบกับเอกสารผู้ผลิต กรุณาสอบถาม
- แผ่นซับเสียงติดกาวทับฝ้าเรียบเดิม — M-Board แผ่นเส้นใยแร่ 300 × 600 มม. หนา 12 มม. กล่องละ 18 แผ่น ปูได้ 3.24 ตร.ม. ค่า NRC 0.53 เป็นผลวัดของ Get Best Sound กับแผ่นไม่ทาสี ไม่ใช่รายงานของผู้ผลิต ห้ามทาสีทับ และควรติดบนผิวที่แห้ง เรียบ ไม่มีน้ำรั่วซึม
เรื่องพฤติกรรมเมื่อเกิดไฟ ให้ดูผลทดสอบในเอกสารของแต่ละรุ่นเทียบกับข้อกำหนดของอาคาร ดู ศัพท์ด้านพฤติกรรมเมื่อเกิดไฟ งานติดตั้งฝ้าเป็นงานบนที่สูง ควรให้ช่างที่มีอุปกรณ์เหมาะสมทำ
ดูวิธีแก้: ห้องเสียงก้อง
แหล่งอ้างอิง
- ASTM C423 — การวัดการดูดซับเสียงในห้องก้อง นิยาม NRC และ SAA (หน้ามาตรฐานของ ASTM และสรุปโดย Intertek)
- ASTM E795 — Standard Practices for Mounting Test Specimens During Sound Absorption Tests (รูปแบบ Type A และ E-400)
- Rockfon (ROCKWOOL Group) — Acoustics FAQ: นิยาม α, αw, ระดับ Class A–E ตาม ISO 11654 และ NRC
- Rockfon — หน้าผลิตภัณฑ์ Rockfon Sonar: ค่าการดูดซับเสียงที่ระยะแขวนต่างกัน คำแนะนำการทำความสะอาด
- Rockfon — Humidity and water resistant ceilings
- SCG — หน้าผลิตภัณฑ์ SCG Armax acoustic ceiling tile
- Get Best Sound — หน้าสินค้าและผลวัด M-Board
สินค้าที่เกี่ยวข้อง
หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้
- SCG Cylence Armax — แผ่นฝ้าใยแก้วผิวไวนิลขาว 600×600 และ 600×1200 มม. สำหรับวางบนโครงทีบาร์
- M-Board — แผ่นเส้นใยแร่ 300×600×12 มม. ติดกาวทับฝ้าเรียบเดิม ไม่ต้องรื้อฝ้า
