ลดเสียงห้องเครื่อง ปั๊มน้ำ เครื่องกำเนิดไฟฟ้า และคอมเพรสเซอร์อย่างไร?

7 นาที · เรียบเรียงโดยทีมงาน · ปรับปรุงล่าสุด 10 ต.ค. 2569

ภาพตัดห้องเครื่อง ปั๊มน้ำตั้งบนฐานที่มีสปริงกันสั่น ท่อมีข้อต่อยืดหยุ่น ผนังบุแผ่นเจาะรู มีท่อลมและช่องเกล็ดระบายอากาศ คลื่นเสียงสีแดงอยู่รอบปั๊มภายในห้อง

สรุปสั้น

เสียงเครื่องจักรออกจากห้องเครื่องได้สองทาง คือทางอากาศและทางโครงสร้าง จึงต้องทำสี่งานร่วมกัน: กั้นด้วยผนังหรือตู้ครอบที่ทึบ มีมวล และปิดสนิท ซับเสียงด้านในด้วยฉนวนเส้นใย เพื่อไม่ให้เสียงสะสมในห้อง แยกแรงสั่นด้วยฐานและข้อต่อยืดหยุ่น และจัดการช่องระบายอากาศซึ่งเป็นจุดอ่อนหลัก ถ้าขาดงานใดงานหนึ่ง งานที่เหลือจะได้ผลไม่เต็มที่

เสียงออกจากห้องเครื่องทางไหน

ทางผ่าน	ตัวอย่าง	แก้ด้วย
---	---	---
ทางอากาศ ผ่านผนัง ประตู ฝ้า	เสียงมอเตอร์ พัดลม เครื่องยนต์	ผนังหรือตู้ครอบที่ทึบและมีมวล ประตูมีซีล
รอยรั่วและช่องเปิด	ช่องลมเข้า–ออก ช่องท่อ ร่องใต้ประตู	ไซเลนเซอร์ บานเกล็ดกันเสียง อุดรอบท่อ
ทางโครงสร้าง	แรงสั่นจากฐานเครื่องวิ่งไปตามพื้นและคาน แล้วแผ่เป็นเสียงในห้องอื่น	ฐานกันสั่น ข้อต่อยืดหยุ่น ตัวแขวนท่อแบบกันสั่น
เสียงสะสมในห้อง	ห้องผนังปูนเปลือยที่เสียงสะท้อนไปมา	วัสดุซับเสียงบนผนังและเพดานด้านใน

หน่วยงานด้านความปลอดภัยอย่าง CCOHS และ OSHA แนะนำให้เริ่มที่ต้นกำเนิดเสียงก่อน เช่น ซ่อมลูกปืนที่สึก ปรับสมดุล ลดความเร็วพัดลม เพราะมักคุ้มกว่าการกั้นทีหลัง แล้วจึงแก้ที่ทางผ่าน

1. กั้น: ผนังหรือตู้ครอบที่ทึบและปิดสนิท

ผนังที่มีมวลมากกันเสียงทางอากาศได้มากกว่า ผนังเบาใช้ได้ถ้าเป็นระบบสองชั้นมีโพรงและใส่ฉนวน ดู ทำไมผนังสองชั้นมีโพรงกันเสียงได้ดีกว่า
สำหรับผนังเบารอบห้องเครื่อง ใช้ฉนวนกันเสียงชนิดแผ่นใส่เต็มโพรง เช่น ROCKWOOL Safe 'n' Silent Pro ซึ่งเป็นใยหินไม่ติดไฟตามเอกสารผู้ผลิต
รอยรั่วทำให้เสียผล OSHA ระบุว่าช่องว่างตามรอยต่อแผ่นและซีลที่เสื่อมเป็นจุดอ่อนสำคัญของตู้ครอบ จึงต้องตรวจและเปลี่ยนซีลเป็นระยะ
ประตูและช่องเปิดซ่อมบำรุงควรมีมวลใกล้เคียงผนังและมีซีลรอบบาน ดู เสียงลอดประตู
ตู้ครอบไม่ควรแตะหรือยึดแข็งกับตัวเครื่อง มิฉะนั้นแผ่นตู้จะสั่นตามเครื่อง

2. ซับเสียงด้านใน

ในห้องหรือตู้ที่ผิวแข็งทุกด้าน เสียงสะท้อนไปมาและระดับเสียงภายในสูงขึ้น CCOHS อธิบายว่าเครื่องที่อยู่ใกล้ผิวสะท้อนหลายด้านจะดังขึ้น การบุวัสดุซับเสียงด้านในลดเสียงสะสมนี้ ทำให้เสียงที่ผนังต้องกั้นน้อยลง

ใช้ฉนวนเส้นใยชนิดแผ่นที่มีข้อมูลการดูดซับเสียง เช่น ROCKWOOL Thermalrock S ซึ่งเอกสารผู้ผลิตให้ค่า NRC แยกตามรุ่นความหนาแน่น (0.90–1.05 ทดสอบตาม ISO 354) และเป็นวัสดุไม่ติดไฟระดับ A1 (ไม่รวมแผ่นฟอยล์)
ฉนวนเส้นใยที่เปิดโล่งในห้องเครื่องควรมีผิวปิดที่เสียงผ่านได้ เช่น ผ้าใยแก้วหรือแผ่นโลหะเจาะรู เพื่อกันเส้นใยหลุดและกันการกระแทก ผิวปิดทึบอย่างฟอยล์หันเข้าหาเสียงจะลดการดูดซับเสียงย่านสูง
ไอน้ำมันและฝุ่นทำให้วัสดุซับเสียงเสื่อมได้ตามเวลา ควรวางแผนตรวจและเปลี่ยน

วัสดุซับเสียงไม่ได้กั้นเสียง

การบุฉนวนบนผนังห้องเครื่องโดยไม่มีผนังทึบและไม่ปิดรอยรั่ว ลดได้เฉพาะเสียงสะท้อนในห้อง ไม่ได้ลดเสียงตรงจากเครื่อง และแทบไม่ลดเสียงที่ทะลุออกไป ค่า NRC เป็นค่าการดูดซับเสียงของวัสดุ ไม่ใช่ค่ากันเสียงของผนัง ดู แผ่นซับเสียงกันเสียงได้ไหม

3. แยกแรงสั่นสะเทือน

ถ้าห้องข้างเคียงหรือชั้นล่างได้ยินเสียงหึ่งทุ้ม ๆ แม้ผนังจะหนา มักเป็นเสียงทางโครงสร้าง

ฐานกันสั่น — สปริง ยางกันสั่น หรือฐานคอนกรีตลอย ตามที่แนวปฏิบัติของ EPD ฮ่องกงแนะนำสำหรับปั๊ม พัดลม และเครื่องกำเนิดไฟฟ้า
ข้อต่อยืดหยุ่น ที่ท่อน้ำ ท่อลม และท่อไอเสีย เพื่อไม่ให้แรงสั่นวิ่งต่อไปตามท่อ
ตัวแขวนและตัวรองท่อแบบกันสั่น ในช่วงใกล้เครื่อง

OSHA เตือนว่าการเลือกหรือติดตั้งตัวกันสั่นไม่ถูกต้องอาจทำให้เสียงและแรงสั่นแย่ลงได้ จึงควรให้วิศวกรหรือผู้ผลิตตัวกันสั่นเป็นผู้เลือกตามน้ำหนักและความเร็วรอบของเครื่อง

4. ช่องระบายอากาศ: จุดอ่อนหลัก

เครื่องจักรต้องการอากาศเพื่อระบายความร้อน และเครื่องยนต์ต้องการอากาศเผาไหม้กับทางออกไอเสีย OSHA ระบุว่าความร้อนสะสมเป็นข้อจำกัดของตู้ครอบที่ต้องจัดการ ช่องลมจึงปิดทึบไม่ได้ แต่ช่องเปิดตรง ๆ จะปล่อยเสียงออกมาเกือบเท่าไม่มีผนัง

ใช้ไซเลนเซอร์ (Silencer) หรือบานเกล็ดกันเสียง (Acoustic louvre) ที่ช่องลมเข้าและออก
ท่อลมบุฉนวนซับเสียงภายในและมีข้อหักช่วยลดเสียงที่วิ่งตามท่อ
ขนาดช่องลมและแรงดันตกคร่อมต้องคำนวณตามความต้องการของเครื่อง เป็นงานของวิศวกรเครื่องกล

ผิวร้อนและท่อไอเสีย

ฉนวนสำหรับอาคารไม่ได้ออกแบบสำหรับผิวอุณหภูมิสูง ผิวหม้อไอน้ำ ท่อลมร้อน หรืออุปกรณ์ร้อนให้ใช้ฉนวนอุตสาหกรรมที่ระบุอุณหภูมิใช้งาน เช่น ROCKWOOL ProRox SL ซึ่งมีอุณหภูมิใช้งานสูงสุด 450–850 °C ตามรุ่น และเป็นวัสดุ Euroclass A1 ความหนาและการหุ้มปิดให้ผู้ออกแบบคำนวณ ดู อุณหภูมิใช้งานของฉนวน

งานที่ต้องให้ผู้เชี่ยวชาญทำ

ห้องเครื่องกำเนิดไฟฟ้า หม้อไอน้ำ และคอมเพรสเซอร์เกี่ยวข้องกับไอเสีย เชื้อเพลิง ความร้อน ไฟฟ้า และระบบป้องกันอัคคีภัย การปิดช่องลมหรือครอบเครื่องเองโดยไม่คำนวณอาจทำให้เครื่องร้อนเกินหรือเกิดอันตราย ควรให้วิศวกรและผู้ผลิตเครื่องตรวจแบบก่อนลงมือ

ลำดับการแก้ที่แนะนำ

หาว่าเสียงไปถึงผู้ฟังทางไหน: ทางอากาศ ช่องลม หรือโครงสร้าง
แก้ที่เครื่องก่อน: ซ่อมบำรุง ปรับสมดุล ยึดชิ้นส่วนที่หลวม
แยกแรงสั่นที่ฐานและท่อ
ปิดรอยรั่วและจัดการช่องลม
เสริมผนัง ประตู หรือตู้ครอบ แล้วบุซับเสียงด้านใน
วัดระดับเสียงก่อนและหลัง เพื่อยืนยันผลและเทียบกับข้อกำหนดที่ใช้กับพื้นที่นั้น

ดูวิธีแก้และสินค้าที่เกี่ยวข้อง: เสียงเครื่องจักร · ฉนวนกันเสียง · วัสดุซับเสียง · เลือกเกรดแผ่นใยหิน

แหล่งอ้างอิง

Occupational Safety and Health Administration (OSHA) — OSHA Technical Manual, Section III Chapter 5: Noise (ตู้ครอบ วัสดุซับเสียง ตัวกันสั่น ไซเลนเซอร์)
Canadian Centre for Occupational Health and Safety (CCOHS) — Noise: Control Measures
Health and Safety Executive (HSE, UK) — Noise in engineering
Environmental Protection Department, Hong Kong — Good Practices on the Control of Noise from Electrical & Mechanical Systems
National Research Council Canada — Canadian Building Digest 239, Factors Affecting Sound Transmission Loss (Warnock, 1985)
ROCKWOOL (Thailand) — Thermalrock S (Slab) data sheet; ProRox SL data sheets; Safe 'n' Silent Pro data sheet

สินค้าที่เกี่ยวข้อง

หมวดสินค้าและตัวอย่างสินค้าที่ใช้กับเรื่องนี้

ฉนวนกันเสียง วัสดุดูดซับเสียง ฉนวนงานอุตสาหกรรมและอุณหภูมิสูง

ROCKWOOL Thermalrock S — แผ่นใยหิน NRC 0.90–1.05 ตามรุ่น (ISO 354) ไม่ติดไฟ A1 ใช้บุซับเสียงด้านในห้องเครื่อง
ROCKWOOL ProRox SL — แผ่นใยหินอุตสาหกรรม อุณหภูมิใช้งานสูงสุด 450–850 °C ตามรุ่น สำหรับผิวอุปกรณ์ร้อน
ROCKWOOL Safe 'n' Silent Pro — แผ่นใยหินกันเสียงสำหรับโพรงผนังเบารอบห้องเครื่อง ไม่ติดไฟตามเอกสารผู้ผลิต